Konsultacje społeczne projektu uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno
- Zarządzenie
- 1) projekt uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno wraz z uzasadnieniem – zał. nr 1 do Zarządzenia,
- 2) mapa określająca granice obszaru zdegradowanego/rewitalizacji – zał. nr 2 do Zarządzenia,
- 3) Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno – zał. nr 3 do Zarządzenia,
- 4) Formularz uwag – zał. nr 4 do Zarządzenia.
Ogłaszam przeprowadzenie konsultacji społecznych projektu uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno. Materiały informacyjne stanowiące załączniki do niniejszej uchwały:Zarządzenie1) projekt uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno wraz z uzasadnieniem – zał. nr 1 do Zarządzenia,2) mapa określająca granice obszaru zdegradowanego/rewitalizacji – zał. nr 2 do Zarządzenia,3) Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno – zał. nr 3 do Zarządzenia,4) Formularz uwag – zał. nr 4 do Zarządzenia.
Tekst z załączników
Zarządzenie
ZARZĄDZENIE NR 138/2025 WÓJTA GMINY GÓRNO
z dnia 21 listopada 2025 r.
w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych projektu uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno
Na podstawie art. 30 ust. 1 i ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025r. poz. 1153) oraz art. 6 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 278 ze zm.), zarządzam co następuje:
§ 1. 1. Ogłaszam przeprowadzenie konsultacji społecznych projektu uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno. Materiały informacyjne stanowiące załączniki do niniejszej uchwały: 1) projekt uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno wraz z uzasadnieniem – zał. nr 1 do Zarządzenia, 2) mapa określająca granice obszaru zdegradowanego/rewitalizacji – zał. nr 2 do Zarządzenia, 3) Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno – zał. nr 3 do Zarządzenia, 4) Formularz uwag – zał. nr 4 do Zarządzenia. 2. Materiały określone w ust. 1 zostaną udostępnione na stronie internetowej gminy w zakładce Aktualności ( https://www.gorno.pl/) i w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Górno. Dokumenty te są również do publicznego wglądu w sekretariacie Urzędu Gminy w Górnie. 3. Celem konsultacji, o których mowa w ust. 1 jest uzyskanie uwag, wniosków i opinii w sprawie projektu uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno. 4. Termin przeprowadzenia konsultacji ustalam od dnia 21.11.2025r. do dnia 29.12.2025r. Uwagi zgłoszone po tym terminie zostaną pozostawione bez rozpatrzenia. 5. Obszarem objętym konsultacjami jest Gmina Górno. Konsultacje społeczne skierowane są do wszystkich mieszkańców Gminy Górno, jednostek organizacyjnych Gminy Górno, lokalnych partnerów społecznych i gospodarczych, a także innych interesariuszy.
§ 2. 1. Konsultacje społeczne, o których mowa w § 1 zostaną przeprowadzone w formie zbierania uwag i głosów, z wykorzystaniem formularza konsultacyjnego stanowiącego załącznik do niniejszego Zarządzenia. 2. Wypełniony formularz konsultacyjny można składać w terminie określonym w § 1 ust. 4 w formie elektronicznej na adres: gmina@gorno.pl lub w formie pisemnej przez jego przesłanie na adres: Urząd Gminy w Górnie – ul. Łysicka 13, 26-008 Górno lub osobiste złożenie w sekretariacie Urzędu Gminy w Górnie. 3. Uwagi można również składać ustnie do protokołu w siedzibie Urzędu Gminy w Górnie. 4. Zgodnie z art. 6 ustawy o rewitalizacji ust. 3 pkt. 2 zorganizowane będą spotkanie otwarte dla mieszkańców oraz spacer studyjny (terminy zostaną podane na stronie internetowej Gminy Górno). 5. Z przeprowadzonych konsultacji zostanie sporządzony Raport, który zostanie przekazany Radzie Gminy na najbliższej sesji oraz opublikowany na stronie internetowej Gminy Górno w terminie jednego miesiąca od dnia zakończenia konsultacji. 6. Organem właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków jest Wójt Gminy Górno.
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 9A66BD91-83A2-4415-B40F-AFB506DDC438. Podpisany Strona 1 § 3. Wykonanie zarządzenia powierza się Zastępcy Wójta Gminy Górno.
§ 4. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Wójt Gminy Górno
Przemysław Łysak
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 9A66BD91-83A2-4415-B40F-AFB506DDC438. Podpisany Strona 2 DOKUMENT PODPISANY ELEKTRONICZNIE
Dane podpisywanego dokumentu Typ dokumentu Zarządzenie Numer dokumentu 138/2025 Data dokumentu 2025-11-21 Organ wydający Wójt Gminy Górno Przedmiot regulacji w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych projektu uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno Identyfikator dokumentu 9A66BD91-83A2-4415-B40F-AFB506DDC438
Informacje o złożonych podpisach elektronicznych Podpis: Sygnatura Signature-1075385394 Numer seryjny 14423E50336EDE397BACCDECE95B6B4D1E3DEFA8 Osoba podpisująca Przemysław Radosław Łysak Kraj PL Data złożenia podpisu 21.11.2025 14:55:26 Zakres podpisu Podpis całego dokumentu Wystawca certyfikatu VATPL-5260300517 COPE SZAFIR - Kwalifikowany Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. PL
1) projekt uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno wraz z uzasadnieniem – zał. nr 1 do Zarządzenia,
Załącznik nr 1 Do zarządzenia nr 138/2025 Wójta Gminy Górno z dnia 21 listopada 2025r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych projektu uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno
PROJEKT Uchwała Nr ………….. Rady Gminy Górno z dnia ………………….... w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno
Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025r. poz. 1153) oraz art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 278 ze zm.), uchwala się co następuje: § 1. • Wyznacza się obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji Gminy Górno. • Granice obszaru zdegradowanego oraz obszaru rewitalizacji obejmującego fragmenty sołectw Górno, Krajno II i Skorzeszyce przedstawia mapa stanowiąca załącznik nr 1 do uchwały.
§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Górno. § 3. 1. Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego. 2. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.
Uzasadnienie do uchwały w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Gminy Górno
Wyznaczenie obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji jest pierwszym etapem w procesie planowania procesu rewitalizacji gminy. Zgodnie z ostatnią aktualizacją „Programu Rewitalizacji dla Gminy Górno na lata 2016-2022” (PR) przyjętą na podstawie uchwały nr VI/52/2019 Rady Gminy Górno z dnia 5 marca 2019 r. - został wskazany obszar rewitalizacji – fragmenty sołectw: Górno, Górno-Parcele i Wola Jachowa. Program ten został opracowany zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym. Obecnie zaś, Gmina Górno zamierza przystąpić do opracowania gminnego programu rewitalizacji na podstawie ustawy o rewitalizacji z dnia 9 października 2015r. Niniejsza uchwała stanowi akt prawa miejscowego. Zgodnie z ustawą o rewitalizacji wyznaczenie obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji nie odbywa się w ramach prac nad samym programem rewitalizacji, jak było to w przypadku PR, ale stanowi osobny proces, który powinien być zakończony przyjęciem uchwały w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji gminy. W 2025 r. samorząd Gminy Górno rozpoczął prace nad opracowaniem Diagnozy służącej wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji. Projekt niniejszej uchwały, w tym załącznik w formie mapy, został sporządzony na podstawie przedmiotowej Diagnozy i poddany konsultacjom społecznym, które odbyły się w dniach od 21.11.2025r. do 29.12.2025r. W ich trakcie zorganizowano otwarte spotkanie z mieszkańcami oraz spacer studyjny po planowanym do wyznaczenia obszarze rewitalizacji. Zgodnie z ustawą o rewitalizacji obszar zdegradowany to obszar gminy znajdujący się w stanie kryzysowym z powodu koncentracji negatywnych zjawisk społecznych oraz koncentracji co najmniej jednego z negatywnych zjawisk gospodarczych, środowiskowych, przestrzenno-funkcjonalnych i/lub technicznych. Na podstawie przeprowadzonej diagnozy stwierdzono, że obszar zdegradowany powinien objąć sołectwa Górno, Krajno II i Wola Jachowa. Szczegółowe granice zostały zaprezentowane na załączniku graficznym. Zgodnie z ustawą o rewitalizacji obszar obejmujący całość lub część obszaru zdegradowanego, cechujący się szczególną koncentracją negatywnych zjawisk (społecznych oraz zjawisk gospodarczych i/lub środowiskowych i/lub przestrzenno-funkcjonalnych i/lub technicznych), na którym z uwagi na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego gmina zamierza prowadzić rewitalizację, wyznacza się jako obszar rewitalizacji. W ustawie o rewitalizacji określono limity ludności i powierzchni dla obszaru rewitalizacji, zgodnie z którymi obszar taki nie powinien być większy niż 20% powierzchni gminy i być zamieszkały przez więcej niż 30% mieszkańców gminy. Biorąc pod uwagę fakt, że fragmenty sołectw Górno zostały wskazane jako jeden z obszarów rewitalizacji w ramach „Programu Rewitalizacji dla Gminy Górno na lata 2016-2022”, sołectwo to zostało ponownie wskazane jako obszar zdegradowany i obszar rewitalizacji. W wyborze tym kierowano się, oprócz wyników analizy, także zasadą koncentracji środków i kontynuacji działań rewitalizacyjnych. Obszar rewitalizacji obejmuje powierzchnię 16,65 km2 co stanowi 19,99 % powierzchni gminy i jest zamieszkiwany przez 4 425 osoby, tj. 29,73% % ogółu mieszkańców gminy.
Obszar rewitalizacji stanowi teren koncentracji usług społecznych i administracyjnych, dlatego tu zgromadzone jest wiele instytucji publicznych (szkoły podstawowe z oddziałamy przedszkolnymi, remizy OSP, ośrodek zdrowia, Urząd Gminy, jednostki organizacyjne samorządu). Jakość terenów publicznych na terenie w/w sołectw wypada przeciętnie na tle innych jednostek analitycznych, co nie odzwierciedla ich faktycznego znaczenia. Wiele obiektów publicznych na terenie sołectw objętych rewitalizacją nie jest jeszcze dostosowanych do osób ze specyficznymi potrzebami, w tym osób z niepełnosprawnościami. W sferze środowiskowej problemem pozostaje niska emisja związana z dużym ruchem samochodowym oraz ogrzewaniem budynków na węgiel. Sołectwa te znajdują się na obszarach cennych przyrodniczo. Teren ten nie jest zagrożony ryzykiem powodziowym. Inne problemy i potencjały sołectw Górno, Krajno II i Skorzeszyce będą badane w ramach prac nad Gminnym Programem Rewitalizacji.
2) mapa określająca granice obszaru zdegradowanego/rewitalizacji – zał. nr 2 do Zarządzenia,
Legenda:
Obszar zdegradowany Obszar rewitalizacji
3) Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno – zał. nr 3 do Zarządzenia,
Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Lipiec-Październik 2025
1 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Spis treści Wstęp ...................................................................................................................................................... 3 1. Charakterystyka Gminy Górno ........................................................................................................ 7 1.1 Informacje podstawowe ............................................................................................................... 7 1.2 Diagnoza sytuacji społecznej....................................................................................................... 10 1.3 Diagnoza sfery gospodarczej ............................................................................................... 37 1.4 Diagnoza sfery środowiskowej.................................................................................................... 44 1.5 Diagnoza sfery funkcjonalno – przestrzennej ............................................................................. 54 1.6 Diagnoza sfery technicznej ......................................................................................................... 71 1.7 Potencjały lokalne................................................................................................................ 78 2. Metodyka prac przyjęta w procesie wyznaczania obszarów zdegradowanych i obszarów rewitalizacji .............................................................................................................................................................. 80 3. Wyznaczenie obszarów zdegradowanego i rewitalizacji .................................................................. 82 Spis tabel ............................................................................................................................................... 87 Spis map ................................................................................................................................................ 88 Spis wykresów ....................................................................................................................................... 89 Spis rysunków ....................................................................................................................................... 89
2 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Wstęp Podstawą prawną sporządzenia dokumentu "Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno" jest ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 278 ze zm.). Zgodnie z tą ustawą, rewitalizacja to złożony proces mający na celu wyprowadzenie zdegradowanych obszarów ze stanu kryzysowego. Obejmuje on zintegrowane działania, które skupiają się na poprawie sytuacji społeczności lokalnej, przestrzeni publicznej oraz gospodarki. Działania te są prowadzone na określonym terytorium przez interesariuszy rewitalizacji i są oparte na gminnym programie rewitalizacji.
Jedną z cech rewitalizacji jest koncentracja, co oznacza, że działania podejmowane w ramach procesu rewitalizacji powinny dotyczyć ściśle wskazanego obszaru, który powinien cechować się natężeniem negatywnych zjawisk oraz mieć istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego.
Celem niniejszej Diagnozy jest wyznaczenie granic obszaru zdegradowanego oraz obszaru rewitalizacji na podstawie analizy wskaźnikowej tj. badania natężenia występowania negatywnych zjawisk społecznych oraz identyfikacji problemów w sferach: gospodarczej, środowiskowej, funkcjonalno- przestrzennej i technicznej na terenie Gminy Górno.
Analiza ta wskazana została w art. 15 ust. 1 p. 1) Ustawy o rewitalizacji jako obowiązkowy element Gminnego Programu Rewitalizacji, który obejmuje analizę negatywnych zjawisk, o których mowa w art. 9 ust. 1 oraz lokalnych potencjałów występujących na danym terenie. Delimitacja obszaru
3 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
zdegradowanego i obszaru rewitalizacji musi zostać przeprowadzona w sposób spełniający formalne wymagania określone w Ustawie o rewitalizacji stanowiąc tym samym fundament i pierwszy krok do opracowania Gminnego Programu Rewitalizacji.
Gmina Górno przystępując do rewitalizacji, zgodnie z wytycznymi ustawy, zobowiązana jest do wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji.
Obszar zdegradowany to obszar znajdujący się w stanie kryzysowym z powodu koncentracji negatywnych zjawisk społecznych (w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, a także niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym), na którym współwystępuje jedno z następujących negatywnych zjawisk: gospodarczych i/lub środowiskowych i/lub przestrzenno-funkcjonalnych i/lub technicznych. Natomiast obszar obejmujący całość lub część obszaru zdegradowanego cechujący się szczególną koncentracją negatywnych zjawisk, na którym z uwagi na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego gminy zamierza prowadzić rewitalizację, wyznacza się jako obszar rewitalizacji. Obszar ten nie może być większy niż 20% powierzchni gminy oraz zamieszkały przez nie więcej niż 30% liczby jej mieszkańców.
Dlatego też jednym z najistotniejszych elementów Gminnego Programu Rewitalizacji jest Diagnoza czynników i zjawisk kryzysowych, która pozwoli na zidentyfikowanie obszarów problemowych oraz potencjałów na terenie Gminy Górno.
Niniejsza Diagnoza stanowi szczegółową analizę wskaźników poszczególnych sfer problemowych na poziomie mniejszych jednostek analitycznych (sołectw), które zostały poddane szczegółowej analizie.
Słownik pojęć1
REWITALIZACJA - stanowi proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych, prowadzony w sposób kompleksowy poprzez zintegrowane działania na rzecz społeczności lokalnej, przestrzeni i gospodarki skoncentrowane terytorialnie, prowadzone przez interesariuszy rewitalizacji na podstawie gminnego programu rewitalizacji.
INTERESARIUSZE REWITALIZACJI – są nimi w szczególności: mieszkańcy obszaru rewitalizacji oraz właściciele, wieczyści użytkownicy nieruchomości i podmioty zarządzające nieruchomościami znajdującymi się na tym obszarze, w tym spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, społeczne inicjatywy mieszkaniowe i towarzystwa budownictwa społecznego; podmioty prowadzące lub zamierzające prowadzić działalność gospodarczą lub społeczną na obszarze gminy; w tym organizacje pozarządowe i grupy nieformalne; jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne; organy władzy publicznej oraz podmioty realizujące na obszarze rewitalizacji uprawnienia Skarbu Państwa.
KOMITET REWITALIZACJI – stanowi forum współpracy i dialogu interesariuszy z organami gminy w sprawach dotyczących przygotowania, prowadzenia i oceny rewitalizacji oraz pełni funkcję opiniodawczo-doradczą wójta, burmistrza albo prezydenta miasta.
1 Na podstawie ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 278 ze zm.)
4 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
OBSZAR ZDEGRADOWANY – obszar gminy znajdujący się w stanie kryzysowym z powodu koncentracji negatywnych zjawisk społecznych, w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, wysokiej liczby mieszkańców będących osobami ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024r. poz. 1411 z późn. zm.), niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, a także niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym. Wyznaczenie obszaru zdegradowanego możliwe jest tylko w przypadku występowania na nim ponadto co najmniej jednego z następujących negatywnych zjawisk: • gospodarczych – w szczególności niskiego stopnia przedsiębiorczości, słabej kondycji lokalnych przedsiębiorstw,
5 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
• środowiskowych - w szczególności przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi lub stanu środowiska, • funkcjonalno-przestrzennych – w szczególności niewystarczającego wyposażenia w infrastrukturę techniczną i społeczną lub jej złego stanu technicznego, braku dostępu do podstawowych usług lub ich niskiej jakości, niedostosowania rozwiązań urbanistycznych do zmieniających się funkcji obszaru, niedostosowania infrastruktury do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, niskiego poziomu obsługi komunikacyjnej, niedoboru lub niskiej jakości terenów publicznych, • technicznych – w szczególności degradacji stanu technicznego obiektów budowlanych, w tym o przeznaczeniu mieszkaniowym oraz niefunkcjonowaniu rozwiązań technicznych umożliwiających efektywne korzystanie z obiektów budowlanych w szczególności w zakresie energooszczędności i ochrony środowiska.
Obszar zdegradowany może być podzielony na podobszary, w tym podobszary nieposiadające ze sobą wspólnych granic, pod warunkiem stwierdzenia na każdym z podobszarów występowania koncentracji negatywnych zjawisk społecznych oraz gospodarczych i/lub środowiskowych i/lub przestrzenno- funkcjonalnych i/lub technicznych.
OBSZAR REWITALIZACJI – obejmuje całość lub część obszaru zdegradowanego cechujący się szczególną koncentracją negatywnych zjawisk na którym z uwagi na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego gmina zamierza prowadzić rewitalizację. Obszar rewitalizacji nie może być większy niż 20 % powierzchni gminy oraz zamieszkały przez nie więcej niż 30% jej mieszkańców. Obszar rewitalizacji może być podzielony na podobszary, w tym podobszary nieposiadające ze sobą wspólnych granic.
6 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
1. Charakterystyka Gminy Górno
1.1 Informacje podstawowe Gmina Górno jest gminą wiejską należącą do powiatu kieleckiego w województwie świętokrzyskim, sąsiaduje ona z miastem Kielce oraz gminami Masłów, Bodzentyn, Bieliny oraz Daleszyce. Gmina Górno zajmuje obszar 83,26 km² i przeważa w niej zabudowa jednorodzinna oraz zagrodowa. Większość miejscowości ma charakter tzw. ulicówki tj. wsi o zwartej zabudowie po obu stronach drogi. W ostatnim czasie ze względu na bliskość Kielc oraz dynamicznie zachodzące zjawisko suburbanizacji gmina, a w szczególności jej zachodnia część, zmienia charakter na podmiejski co powoduje zacieranie historycznych układów wsi. Przez gminę przebiega droga krajowa nr 74 (Sulejów - Żarnów - Ruda Maleniecka – Kielce – Łagów – Opatów – Ożarów – Annopol – Kraśnik - Janów Lubelski – Frampol – Gorajec – Szczebrzeszyn –Zamość – Hrubieszów – Zosin – granica państwa) oraz drogi o znaczeniu wojewódzkim: 745 (Dąbrowa – Masłów – Radlin) 752 (Górno – Bodzentyn – Rzepin Pierwszy) oraz 753 (Wola Jachowa – Nowa Słupia).
Mapa 1 Gmina Górno na tle powiatu kieleckiego
Źródło: https://www.osp.org.pl/hosting/mapy/swietokrzyskie
Ośrodek gminny mieści się w miejscowości Górno i leży w środkowej jej części. Miejscowość Górno lokalizowana jest w niewielkiej odległości od miasta Kielce. Inne pobliskie ośrodki miejskie to Ostrowiec Świętokrzyski i Opatów. Odległość do Kielc będącego największym miastem regionu i jednocześnie miastem wojewódzkim wynosi 17 kilometrów. Mieszkańcy gminy zamieszkują głównie w zabudowie jednorodzinnej zagrodowej. Budynki mieszkalne ogrzewane są indywidualnie, głównym paliwem jest węgiel kamienny.
W gminie znajduje się 13 sołectw: Bęczków, Cedzyna, Górno, Górno-Parcele, Krajno-Pierwsze, Krajno- Drugie, Krajno-Parcele, Krajno-Zagórze, Leszczyny, Podmąchocice, Radlin, Skorzeszyce i Wola
7 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Jachowa. Największe sołectwa pod względem liczby mieszkańców to Górno, Radlin i Bęczków, najmniejsze natomiast są Podmąchocice. W ostatnich latach największy przyrost liczby mieszkańców nastąpił w sołectwie Cedzyna z uwagi na bliskość miasta wojewódzkiego – Kielc.
Mapa 2 Podział Gminy Górno na jednostki analityczne (sołectwa)
Źródło: opracowanie własne na podstawie https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Plik:Górno
Tabela 1 Powierzchnia sołectw w Gminie Górno Powierzchnia sołectwa L.p. Sołectwo w km² 1. Bęczków 8,8 2. Cedzyna 3,23 3. Górno 15,13 4. Górno-Parcele 4,12 5. Krajno Drugie 4,92 6. Krajno-Parcele 5,17 7. Krajno Pierwsze 4,34 8. Krajno-Zagórze 3,81 9. Leszczyny 5,87 10. Podmąchocice 1,39 11. Radlin 10,43 12. Skorzeszyce 8,73 13. Wola Jachowa 7,23 Razem 83,2 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z urzędu Gminy Górno
8 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Pod względem fizyczno-geograficznym teren Gminy należy do mezoregionu Góry Świętokrzyskie, który leży w obrębie jednostki wyższego rzędu – makroregionu Wyżyna Kielecka. Jest to obszar podprowincji o nazwie Wyżyna Małopolska. Biorąc pod uwagę podział Gór Świętokrzyskich na mikroregiony geograficzne, większa część obszaru Gminy Górno należy do Padołu Kielecko- Łagowskiego, który jest uwarunkowanym tektonicznie obniżeniem. Stanowi on obszar zbudowany z mało odpornych skał środkowo i górnodewonskich (margli i wapieni) oraz dolnokarbońskich piaskowców i łupków, przykrytych piaszczysto-gliniastymi utworami czwartorzędu. Padół osiąga 2-5 km szerokości i poprzecinany jest licznymi dolinami rzecznymi m.in. Lubrzanki i Łagowianki. Północne krańce terenu Gminy należą do Pasma Świętokrzyskiego. Budują je górnokambryjskie kwarcyty, piaskowce oraz łupki. Największe wysokości bezwzględne osiągają rejony północne gminy – góra Radostowa 451,3 m n.p.m., a najniżej położone obszary to okolice Górna o wysokościach rzędu 275 m n.p.m.
Zgodnie z bilansem złóż kopalin w Polsce na terenie gminy Górno występują głównie piaski i żwiry, kamienie łamane i bloczne.
Tabela 2 Złoża surowców mineralnych zlokalizowane na terenie Gminy Górno Stan zag. kopaliny Opis L.p. Nazwa złoża głównej położenia Użytkownicy aktywni [E] złoże Przedsiębiorstwo Wielobranżowe 1 Bęczków zagospodarowane Bęczków "GEOMEX" sp. z o.o. [M] złoże skreślone z 2 Bęczków II bilansu zasobów Bęczków Bęczków- [P] złoże rozpoznane Bęczków- 3 Niwy wstępnie Niwy [E] złoże 4 Józefka zagospodarowane Górno Kopalnia Józefka sp. z o.o. sp.k. [M] złoże skreślone z 5 Zagórze bilansu zasobów Źródło: opracowanie własne na podstawie: http://geoportal.pgi.gov.pl/
Najlepsze gleby występują na północy gminy w rejonie Krajna, gdzie na podłożu utworów lessowych wytworzyły się gleby brunatne (I i III klasy bonitacyjnej). Jednak na stokach gleby te charakteryzują się nieregularnymi stosunkami wodnymi, czyniąc je okresowo lub trwale nadmiernie wilgotnymi (wykazują wtedy IV lub V klasę bonitacyjną). Gleby te ze względu na ich pyłowy charakter są najbardziej podatne na działanie procesów erozyjnych.
Na pozostałym obszarze występują głównie gleby pseudobielicowe, bielicowe, chociaż spotykane są również rędziny, wytworzone ze skał węglanowych. Zwarte powierzchnie gleb IV klasy bonitacyjnej występują w południowo - wschodniej części gminy w sołectwach: Skorzeszyce, Wola Jachowa i Górno - Parcele. Południowe tereny gminy charakteryzują się dużą mozaikowością z przewagą jednak gleb słabych. Zabiegi melioracyjne przeprowadzono w rejonie Radlina, Górna i w dolinie Warkocza.
Według danych Urzędu Gminy Górno na koniec 2024r. gminę zamieszkiwało 14 885 mieszkańców, z czego 50,55% stanowiły kobiety, a 49,45% mężczyźni. W latach 2002-2024 liczba mieszkańców wzrosła o 21,8%. Średni wiek mieszkańców wynosi 38,5 lat i jest znacznie mniejszy od średniego wieku mieszkańców województwa świętokrzyskiego oraz mniejszy od średniego wieku mieszkańców całej Polski.
9 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Tabela 3 Liczba mieszkańców poszczególnych sołectw Gminy Górno w podziale na płeć wg stanu na 31.12.2024r. Udział w ogólnej liczbie L.p. Sołectwo Kobiety Mężczyźni Razem mieszkańców (%) 1. Bęczków 789 810 1,599 10,74 2. Cedzyna 798 751 1,549 10,41 3. Górno 1,121 1,107 2,228 14,97 4. Górno-Parcele 327 315 642 4,31 5. Krajno Drugie 366 377 743 4,99 6. Krajno-Parcele 382 367 749 5,03 7. Krajno Pierwsze 358 332 690 4,64 8. Krajno-Zagórze 242 269 511 3,43 9. Leszczyny 730 645 1,375 9,24 10. Podmąchocice 93 96 189 1,27 11. Radlin 871 824 1,695 11,39 12. Skorzeszyce 726 728 1,454 9,77 13. Wola Jachowa 722 739 1,461 9,82 Razem 7,525 7,360 14,885 100,0 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
Wykres 1 Udział poszczególnych sołectw w liczbie ludności Gminy Górno 16,00 14,00 12,00 10,00 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 Cedzyna
Krajno-Parcele
Krajno-Zagórze
Leszczyny
Podmąchocice
Radlin
Skorzeszyce Krajno Pierwsze Górno
Górno-Parcele
Krajno Drugie Bęczków
Wola Jachowa
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
1.2 Diagnoza sytuacji społecznej Sferę społeczną podzielono w ramach analizy wskaźników na następujące obszary problemowe: demografia, pomoc społeczna, bezrobocie oraz bezpieczeństwo. Nasilenie każdego z tych problemów na danym obszarze jasno obrazuje istnienie stanu kryzysowego. W celu identyfikacji problemów związanych z potrzebami socjalnymi, sytuacją na rynku pracy oraz demografią przeanalizowano następujące wskaźniki:
1. zmiany demograficzne - porównanie liczby mieszkańców poszczególnych sołectw wg stanu na koniec 2019 i 2024r.,
10 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
2. liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 100 mieszkańców poszczególnych sołectw, 3. liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania pomocy: • ubóstwo na 100 mieszkańców, • bezrobocie na 100 mieszkańców, • niepełnosprawność na 100 mieszkańców, • długotrwała lub ciężka choroba na 100 mieszkańców, • bezradność w sprawach opiekuńczo wychowawczych na 100 mieszkańców, • alkoholizm na 100 mieszkańców, 4. liczba wypłaconych zasiłków stałych/okresowych/celowych w 2024 przez CUS w Górnie w przeliczeniu na 100 mieszkańców, 5. liczba osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kielcach w 2024r. w przeliczeniu na 100 mieszkańców, 6. liczba przestępstw i wykroczeń popełnionych w latach 2021-2024 w poszczególnych sołectwach w przeliczeniu na 100 mieszkańców, 7. frekwencja wyborcza w poszczególnych obwodach wyborczych, 8. liczba organizacja pozarządowych działających w poszczególnych sołectwach w przeliczeniu na 1000 mieszkańców.
Demografia Na koniec 2024r. gminę zamieszkiwało 14 885 mieszkańców.
Tabela 4 Liczba mieszkańców Gminy Górno w roku 2019 i 2024 Kategoria 2019 2024 ogółem 14 576 14 885 mężczyźni 7 246 7 360 kobiety 7 330 7 525 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS oraz danych z UG Górno
Największy wpływ na zmiany demograficzne ma saldo migracji oraz przyrost naturalny, który w ostatnich roku kształtuje się na poziomie ujemnym. W 2023r. zarejestrowano 191 zameldowań w ruchu wewnętrznym oraz 130 wymeldowań, w wyniku czego saldo migracji wewnętrznych wynosi 61. W tym samym roku 1 osoba zameldowała się z zagranicy oraz zarejestrowano 1 wymeldowanie za granicę – co daje saldo migracji zagranicznych wynoszące 0.
Warto zaznaczyć, ze w latach 2022-2024 przyrost naturalny był dodatni (na poziomie powyżej 20 os.). W 2024r. urodziło się 89 dzieci, w tym 43 dziewczynek i 46 chłopców. W 2023r. 38,0% zgonów w gminie Górno spowodowanych było chorobami układu krążenia, przyczyną 25,4% zgonów były nowotwory, a 5,2% zgonów spowodowanych było chorobami układu oddechowego. Na 1000 ludności gminy przypada zatem 7,58 zgonów i jest to znacznie mniej od wartości średniej dla województwa świętokrzyskiego oraz znacznie mniej od wartości średniej dla kraju.
Tabela 5 Przyrost naturalny na ternie Gminy Górno w latach 2021-2024 Kategoria 2021 2022 2023 2024 Urodzenia żywe 152 145 136 89 mężczyźni 71 70 77 46 kobiety 81 75 59 43 Zgony ogółem 152 116 115 95 mężczyźni 91 60 70 54 kobiety 61 56 45 41 Przyrost naturalny 0 29 21 -6
11 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
mężczyźni -20 10 7 -8 kobiety 20 19 14 2 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS
Wskaźnik nr 1 Zmiany demograficzne - porównanie liczby mieszkańców poszczególnych sołectw wg stanu na koniec 2019 i 2024r.
Średnia wartość w/w wskaźnika wynosi 2,12 co oznacza, że ludności w gminie przybywa. Trzy jednostki uzyskało wskaźnik ujemny: Podmąchocice, Skorzeszyce i Wola Jachowa. Aż 9 sołectw uzyskało niższy wskaźnik niż średnia dla gminy co oznacza, że procesy demograficzne są tam mniej korzystne niż średnia dla gminy. Poza 3 w/w sołectwami (wartości ujemne), najwolniejszy przyrost ludności odnotowano w sołectwach: Bęczków, Górno, Krajno Drugie, Krajno Pierwsze, Krajno-Zagórze, Podmąchocice, Radlin, Skorzeszyce i Wola Jachowa.
Tabela 6 Liczba mieszkańców w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w roku 2019-2024 Wartość wskaźnika L.p. Sołectwo 2019 2024 Wzrost/spadek wyludnienie gminy 1. Bęczków 1,575 1,599 24 1,52% 2. Cedzyna 1,427 1,549 122 8,55% 3. Górno 2,193 2,228 35 1,60% 4. Górno-Parcele 592 642 50 8,45% 5. Krajno Drugie 737 743 6 0,81% 6. Krajno-Parcele 716 749 33 4,61% 7. Krajno Pierwsze 682 690 8 1,17% 8. Krajno-Zagórze 509 511 2 0,39% 9. Leszczyny 1,323 1,375 52 3,93% 10. Podmąchocice 194 189 -5 -2,58% 11. Radlin 1,663 1,695 32 1,92% 12. Skorzeszyce 1,466 1,454 -12 -0,82% 13. Wola Jachowa 1,492 1,461 -31 -2,08% Razem 14,576 14,885 309 2,12% Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
12 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 3 Wskaźnik dotyczący zmian demograficznych w Gminie Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy w Górnie
Pomoc społeczna Pomoc społeczna jest wyrazem realizacji polityki socjalnej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Centrum Usług Społecznych w Górnie (CUS) jest samodzielną jednostką budżetową, podlegającą bezpośrednio Wójtowi, która została powołana w celu realizacji zadań własnych gminy oraz zadań z zakresu administracji rządowej i świadczeń rodzinnych. CUS działa na podstawie m.in.: – ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, – ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, – ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, – ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Centrum Usług Społecznych w swojej pracy wykorzystuje instrumenty pomocy społecznej w postaci pracy socjalnej, świadczeń pieniężnych oraz świadczeń niepieniężnych.
Z analizy danych dotyczących powodów przyznania pomocy przez CUS wynika, że głównymi przyczynami przyznawania pomocy społecznej jest: niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, bezrobocie, a następnie ubóstwo.
Tabela 7 Powody przyznawania pomocy społecznej przez CUS w Górnie w 2023 i 2024r. 2023 2024 Wyszczególnienie Liczba osób Liczba Liczba osób Liczba (w rodzinach) rodzin (w rodzinach) rodzin Bezrobocie 91 42 79 38
13 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Ubóstwo 51 28 36 24 Niepełnosprawność 190 106 163 98 Długotrwała lub ciężka choroba 122 58 98 49 Przemoc 2 1 8 2 Bezradność w sprawach opiekuńczo- wychowawczych w tym: rodziny niepełne, 81 23 71 22 rodziny wielodzietne Trudności po opuszczeniu zakładów karnych 3 3 5 5 Alkoholizm 23 15 27 14 Sytuacja kryzysowa 0 0 0 0 Zdarzenia losowe 1 1 0 0 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Wskaźnik nr 2 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 100 mieszkańców poszczególnych sołectw
Średnia wartość w/w wskaźnika w 2024r. wyniosła - 2,92 i w porównaniu do większości sołectw był to wynik stosunkowo wysoki, czyli niekorzystny. Skoncentrowanie tego negatywnego zjawiska widać na obszarze sołectw: Bęczków, Górno, Krajno Drugie, Krajno-Zagórze, Radlin, Skorzeszyce, Wola Jachowa.
Tabela 8 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w poszczególnych miejscowościach w latach 2021- 2024 2021 2022 2023 2024 Wartość wskaźnika Liczba Liczba Liczba Liczba Liczba Liczba Liczba Liczba w oku Sołectwo osób rodzin osób rodzin osób rodzin osób rodzin 2024 1. Bęczków 98 38 95 37 82 33 69 29 4,32 2. Cedzyna 32 17 21 13 20 13 22 16 1,42 3. Górno 118 41 92 38 58 23 70 29 3,14 4. Górno-Parcele 29 9 14 6 20 7 14 5 2,18 5. Krajno Drugie 11 6 8 5 23 11 25 11 3,36 6. Krajno-Parcele 12 7 27 10 21 8 7 3 0,93 7. Krajno Pierwsze 31 12 13 6 13 5 12 5 1,74 8. Krajno-Zagórze 34 12 22 11 29 13 22 10 4,31 9. Leszczyny 32 14 23 12 28 13 27 13 1,96 10. Podmąchocice 3 3 6 2 2 2 1 1 0,53 11. Radlin 98 39 77 34 65 32 65 31 3,83 12. Skorzeszyce 65 23 60 24 59 28 49 24 3,37 13. Wola Jachowa 117 4 74 34 46 25 51 23 3,49 Razem 680 225 532 232 466 213 434 200 2,92 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
14 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 4 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w przeliczeniu na 100 mieszkańców w Gminie Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Wskaźnik nr 3 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania pomocy: ubóstwo na 100 mieszkańców
Unia Europejska posługuje się poniższymi definicjami ubóstwa. Ubóstwo absolutne lub skrajne oznacza, że ludzie nie mają podstawowych środków niezbędnych do życia np. głodują, nie mają czystej wody, odpowiedniego miejsca do mieszkania, wystarczającej odzieży czy leków i walczą o przetrwanie. Ubóstwo względne występuje wtedy, gdy poziom życia i dochodów niektórych osób znacznie odbiega od ogólnej normy kraju lub regionu, w którym żyją. Osoby te walczą o to, by żyć normalnie i uczestniczyć w zwykłym życiu gospodarczym, społecznym i kulturalnym. Zagrożenie ubóstwem lub wykluczeniem społecznym – za zagrożone uznaje się osoby i rodziny, które żyją w ubóstwie względnym lub w poważnym niedostatku materialnym lub wykazujące bardzo niską intensywność pracy.
Na podstawie tej przesłanki w 2024r. w całej gminie z pomocy społecznej skorzystało 0,21 osób na 100 mieszkańców, a skoncentrowanie tego negatywnego zjawiska widać w sołectwach: Bęczków, Cedzyna, Leszczyny, Radlin, Wola Jachowa.
15 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Tabela 9 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu ubóstwa w Gminie Górno w podziale na sołectwa Ubóstwo Wartość L.p. Sołectwo wskaźnika KOBIETY MĘŻCZYŹNI RAZEM 1. Bęczków 3 4 7 0,44 2. Cedzyna 3 1 4 0,26 3. Górno 0 3 3 0,13 4. Górno-Parcele 0 0 0 0,00 5. Krajno Drugie 0 0 0 0,00 6. Krajno-Parcele 0 0 0 0,00 7. Krajno Pierwsze 0 0 0 0,00 8. Krajno-Zagórze 0 1 1 0,20 9. Leszczyny 3 0 3 0,22 10. Podmąchocice 0 0 0 0,00 11. Radlin 5 2 7 0,41 12. Skorzeszyce 0 3 3 0,21 13. Wola Jachowa 2 2 4 0,27 RAZEM 16 16 32 0,21 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Mapa 5 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno z powodu ubóstwa na 100 mieszkańców
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
16 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Wskaźnik nr 4 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania pomocy: bezrobocie na 100 mieszkańców
Z powodu bezrobocia z pomocy społecznej w 2024r. korzystało średnio 0,52 os./100 mieszkańców. Wyższy, tj. niekorzystny odsetek odnotowano w sołectwach Górno, Krajno-Zagórze, Podmąchocice, Radlin i Skorzeszyce.
Tabela 10 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu bezrobocia w Gminie Górno w podziale na sołectwa Wartość Bezrobocie L.p. Sołectwo wskaźnika KOBIETY MĘŻCZYŹNI RAZEM 1. Bęczków 2 6 8 0,50 2. Cedzyna 3 2 5 0,32 3. Górno 7 7 14 0,63 4. Górno-Parcele 0 0 0 0,00 5. Krajno Drugie 0 1 1 0,13 6. Krajno-Parcele 0 0 0 0,00 7. Krajno Pierwsze 0 0 0 0,00 8. Krajno-Zagórze 1 3 4 0,78 9. Leszczyny 0 2 2 0,15 10. Podmąchocice 0 1 1 0,53 11. Radlin 10 6 16 0,94 12. Skorzeszyce 11 10 21 1,44 13. Wola Jachowa 2 3 5 0,34 RAZEM 36 41 77 0,52 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Mapa 6 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno z powodu bezrobocia na 100 mieszkańców
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
17 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Wskaźnik nr 5 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania pomocy: niepełnosprawność na 100 mieszkańców
Najwięcej mieszkańców sołectw: Bęczków, Górno-Parcele, Krajno Pierwsze, Krajno-Zagórze, Leszczyny, Radlin – skorzystało z pomocy społecznej z tytułu niepełnosprawności. Wskaźnik dla gminy wyniósł 0,99.
Tabela 11 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu niepełnosprawności w Gminie Górno w podziale na sołectwa Niepełnosprawność Wartość L.p. Sołectwo wskaźnika KOBIETY MĘŻCZYŹNI RAZEM 1. Bęczków 9 15 24 1,50 2. Cedzyna 3 7 10 0,65 3. Górno 4 11 15 0,67 4. Górno-Parcele 4 3 7 1,09 5. Krajno Drugie 2 0 2 0,27 6. Krajno-Parcele 0 2 2 0,27 7. Krajno Pierwsze 5 6 11 1,59 8. Krajno-Zagórze 4 9 13 2,54 9. Leszczyny 10 7 17 1,24 10. Podmąchocice 0 1 1 0,53 11. Radlin 8 12 20 1,18 12. Skorzeszyce 7 5 12 0,83 13. Wola Jachowa 4 9 13 0,89 RAZEM 60 87 147 0,99 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górno
Mapa 7 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno z powodu niepełnosprawności na 100 mieszkańców
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
18 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Wskaźnik nr 6 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania pomocy: długotrwała lub ciężka choroba na 100 mieszkańców
Z powodu w/w przesłanki najwięcej mieszkańców korzystało z pomocy społecznej w sołectwach: Bęczków, Górno, Górno-Parcele i Leszczyny. W jednostkach tych ilość osób korzystających z pomocy społecznej z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby w przeliczeniu na 100 mieszańców była wyższa niż średnia dla gminy (0,58).
Tabela 12 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby w Gminie Górno w podziale na sołectwa Długotrwała lub ciężka choroba L.p. Sołectwo Wskaźnik KOBIETY MĘŻCZYŹNI RAZEM 1. Bęczków 14 11 25 1,56 2. Cedzyna 1 5 6 0,39 3. Górno 9 9 18 0,81 4. Górno-Parcele 4 2 6 0,93 5. Krajno Drugie 1 0 1 0,13 6. Krajno-Parcele 0 0 0 0,00 7. Krajno Pierwsze 1 0 1 0,14 8. Krajno-Zagórze 1 0 1 0,20 9. Leszczyny 5 5 10 0,73 10. Podmąchocice 0 0 0 0,00 11. Radlin 5 3 8 0,47 12. Skorzeszyce 1 2 3 0,21 13. Wola Jachowa 4 4 8 0,55 RAZEM 46 41 87 0,58 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Mapa 8 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej z powodu ubóstwa na 100 mieszkańców w 2024r. w podziale na sołectwa Gminy Górno
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
19 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Wskaźnik nr 7 liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania pomocy: bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych na 100 mieszkańców
Średnio 0,83 osób na 100 mieszkańców korzystało w 2024r. z pomocy społecznej z tytułu tej przesłanki, a skoncentrowanie tego negatywnego zjawiska widać na obszarze sołectw: Krajno Drugie, Krajno Pierwsze, Krajno-Zagórze, Skorzeszyce.
Tabela 13 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych w Gminie Górno w podziale na sołectwa Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych Wartość L.p. Sołectwo wskaźnika KOBIETY MĘŻCZYŹNI RAZEM 1. Bęczków 8 5 13 0,81 2. Cedzyna 0 0 0 0,00 3. Górno 10 6 16 0,72 4. Górno-Parcele 0 0 0 0,00 5. Krajno Drugie 3 10 13 1,75 6. Krajno-Parcele 2 3 5 0,67 7. Krajno Pierwsze 5 3 8 1,16 8. Krajno-Zagórze 6 8 14 2,74 9. Leszczyny 3 4 7 0,51 10. Podmąchocice 0 0 0 0,00 11. Radlin 7 6 13 0,77 12. Skorzeszyce 17 9 26 1,79 13. Wola Jachowa 4 4 8 0,55 RAZEM 65 58 123 0,83 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Mapa 9 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej z powodu bezradności w sprawach opiekuńczo- wychowawczych w roku 2024 w przeliczeniu na 100 mieszkańców w podziale na sołectwa Gminy Górno
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
20 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Wskaźnik nr 8 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania pomocy: alkoholizm na 100 mieszkańców
Alkoholizm powoduje problemy rodzinne oraz trudności w środowisku zawodowym i jest zjawiskiem o wieloczynnikowych uwarunkowaniach, co sprawia, że zarówno profilaktyka, jak i leczenie alkoholizmu stanowią prawdziwe wyzwanie. Obszary, gdzie ten problem występuje to sołectwa: Bęczków, Krajno Drugie, Leszczyny, Podmąchocice i Radlin.
Tabela 14 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu alkoholizmu w Gminie Górno w podziale na sołectwa Alkoholizm Wartość L.p. Sołectwo wskaźnika KOBIETY MĘŻCZYŹNI RAZEM 1. Bęczków 4 3 7 0,44 2. Cedzyna 1 0 1 0,06 3. Górno 0 1 1 0,04 4. Górno-Parcele 0 0 0 0,00 5. Krajno Drugie 4 1 5 0,67 6. Krajno-Parcele 0 0 0 0,00 7. Krajno Pierwsze 0 0 0 0,00 8. Krajno-Zagórze 0 0 0 0,00 9. Leszczyny 2 2 4 0,29 10. Podmąchocice 0 1 1 0,53 11. Radlin 2 5 7 0,41 12. Skorzeszyce 1 1 2 0,14 13. Wola Jachowa 0 0 0 0,00 RAZEM 14 14 28 0,19 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Mapa 10 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej z powodu alkoholizmu w 2024r. w podziale na sołectwa Gminy Górno
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
21 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
W ostatnich 4 latach można zaobserwować spadek liczby osób korzystających z zasiłków stałych, okresowych i celowych na terenie gm. Górno.
Wskaźnik nr 9 Liczba wypłaconych zasiłków stałych w 2024 roku przez CUS w Górnie w przeliczeniu na 100 mieszkańców
Zasiłek stały przysługuje: • pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; • pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
W 2024r. CUS w Górnie wypłacił 59 zasiłków stałych podczas gdy w 2021r. było to 67 zasiłków. Najczęściej z tej formy pomocy korzystali mieszkańcy sołectw: Bęczków, Krajno-Zagórze, Podmąchocice, Radlin oraz Wola Jachowa. Średnia dla gminy wyniosła 0,4.
Tabela 17 Liczba wypłaconych zasiłków stałych w latach 2021-2024 przez CUS w Górnie 2021r. 2022r. 2023r. 2024r. Wartość L.p. Sołectwo wskaźnika Stały 1. Bęczków 16 15 15 12 0,75 2. Cedzyna 2 1 2 3 0,19 3. Górno 6 8 9 9 0,40 4. Górno-Parcele 0 0 0 0 0,00 5. Krajno Drugie 3 4 4 3 0,40 6. Krajno-Parcele 3 2 2 2 0,27 7. Krajno Pierwsze 3 2 3 2 0,29 8. Krajno-Zagórze 4 4 5 3 0,59 9. Leszczyny 3 3 2 2 0,15 10. Podmąchocice 2 1 1 1 0,53 11. Radlin 9 10 10 11 0,65 12. Skorzeszyce 4 4 3 2 0,14 13. Wola Jachowa 12 11 9 9 0,62 Razem 67 65 65 59 0,40 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
22 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 11 Liczba wypłaconych zasiłków stałych w przeliczeniu na 100 mieszkańców w podziale na sołectwa Gminy Górno
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Wskaźnik nr 10 Liczba wypłaconych zasiłków okresowych w 2024 roku przez CUS w Górnie w przeliczeniu na 100 mieszkańców
Zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej lub rodzinie, której dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. I przysługuje on w szczególności ze względu na: długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Okres na jaki przyznawany zostanie zasiłek uzależniony jest od indywidualnej sytuacji osoby lub rodziny.
Z zasiłku okresowego w 2024r. skorzystało 39 osób, tj. o 6 mniej niż w 2021r. Średnia wartość tego wskaźnika w przeliczeniu na 100 mieszkańców wyniosła 0,26. Wartość wyższą, czyli niekorzystną osiągnęły sołectwa: Cedzyna, Górno, Krajno-Zagórze, Radlin oraz Skorzeszyce.
Tabela 17 Liczba wypłaconych zasiłków okresowych w latach 2021-2024 przez CUS w Górnie w podziale na sołectwa wartość 2021r. 2022r. 2023r. 2024 L.p. Sołectwo wskaźnika Okresowy 1. Bęczków 6 3 6 1 0,06 2. Cedzyna 3 5 4 7 0,45 3. Górno 6 6 5 6 0,27 4. Górno-Parcele 1 0 0 0 0,00 5. Krajno Drugie 0 0 1 1 0,13 6. Krajno-Parcele 0 0 2 0 0,00 7. Krajno Pierwsze 0 0 0 0 0,00
23 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
8. Krajno-Zagórze 4 6 5 6 1,17 9. Leszczyny 0 0 0 3 0,22 10. Podmąchocice 0 0 1 0 0,00 11. Radlin 8 9 6 7 0,41 12. Skorzeszyce 8 5 8 5 0,34 13. Wola Jachowa 9 6 4 3 0,21 RAZEM 45 40 42 39 0,26 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Mapa 12 Liczba wypłaconych zasiłków okresowych w Gminie Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Wskaźnik nr 11 Liczba wypłaconych zasiłków celowych w 2024 roku przez CUS w Górnie w przeliczeniu na 100 mieszkańców
Zasiłek celowy to świadczenie fakultatywne przyznawane na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Osobom bezdomnym i innym osobom nie posiadającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń zdrowotnych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.
24 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Z zasiłku celowego w 2024r. skorzystało 35 osób. Wartość ta spadła w stosunku do 2021r. o 28 osób. Średnia wartość wskaźnika w przeliczeniu na 100 mieszkańców wyniosła 0,24. Wartość wyższą osiągnęły sołectwa: Bęczków, Górno-Parcele, Leszczyny, Podmąchocice, Radlin, Skorzeszyce oraz Wola Jachowa.
Tabela 15 Liczba wypłaconych zasiłków celowych w latach 2021-2024 przez CUS w Górnie w podziale na sołectwa 2021r. 2022r. 2023r. 2024r. Wartość L.p. Sołectwo wskaźnika Celowy 1. Bęczków 7 10 7 4 0,25 2. Cedzyna 7 5 4 3 0,19 3. Górno 8 12 2 3 0,13 4. Górno-Parcele 2 1 4 2 0,31 5. Krajno Drugie 1 0 3 0 0,00 6. Krajno-Parcele 0 2 0 0 0,00 7. Krajno Pierwsze 2 3 1 1 0,14 8. Krajno-Zagórze 5 3 5 1 0,20 9. Leszczyny 5 5 3 4 0,29 10. Podmąchocice 1 1 1 1 0,53 11. Radlin 10 9 8 5 0,29 12. Skorzeszyce 5 9 11 5 0,34 13. Wola Jachowa 10 10 12 6 0,41 RAZEM 63 70 61 35 0,24 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
Mapa 13 Liczba wypłaconych zasiłków celowych w podziale na sołectwa w przeliczeniu na 100 mieszkańców
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych CUS w Górnie
25 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Wskaźnik nr 12 Liczba osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kielcach w 2024r. w przeliczeniu na 100 mieszkańców
Bezrobocie interpretowane jest jako zjawisko towarzyszące gospodarce rynkowej oznaczające brak pracy zarobkowej dla osób zdolnych do jej wykonywania i deklarujących chęć jej podjęcia. Warto zaznaczyć, iż jest to zjawisko trudne do zmierzenia, gdyż statystyki najczęściej odnoszą się do skali bezrobocia rejestrowanego, przez co część osób pozostająca bez pracy nie w jest w nich ujęta.
Z danych przedstawionych przez Główny Urząd Statystyczny przeciętna stopa bezrobocia na koniec grudnia 2024r. wyniosła: ▪ w Polsce 5,1%, ▪ w województwie świętokrzyskim 7,5% ▪ w powiecie kieleckim 6,7%.
Tabela 16 Stopa bezrobocia w powiecie kieleckim na tle województwa i kraju w latach 2021-2024 ogółem Nazwa 2021 2022 2023 2024 [%] [%] [%] [%] POLSKA 5,8 5,2 5,1 5,1 ŚWIĘTOKRZYSKIE 8,7 7,8 7,8 7,5 Powiat kielecki 9,5 7,0 6,9 6,7 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS
Wykres 2 Stopa bezrobocia w powiecie kieleckim na tle województwa i kraju w latach 2021-2024 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0 [%] [%] [%] [%] 2021 2022 2023 2024 ogółem POLSKA ŚWIĘTOKRZYSKIE Powiat kielecki
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS
W latach 2021-2024 można zaobserwować tendencję spadkową bezrobocia w gminie, natomiast w roku 2023 nastąpił jego wzrost, co mogło to być spowodowane skutkami gospodarczymi pandemii COVID-19. Szczegółowe informacje w tym zakresie zawiera poniższa tabela:
Tabela 17 Bezrobocie na terenie Gminy Górno w latach 2021-2024 Kategoria 2021 2022 2023 2024 ogółem 281 244 253 228 mężczyźni 137 104 125 102 kobiety 144 140 128 126 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS
26 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Na kształt rynku pracy kluczowy wpływ mają dwie główne grupy czynników: tendencje demograficzne oraz dynamika migracyjna. 1. Zmiany demograficzne i starzenie się społeczeństwa Rynek pracy jest poddawany silnej presji starzejącego się społeczeństwa oraz zmian w strukturze wiekowej ludności. Kluczowe aspekty tego zjawiska to: • Niska dzietność: Długoterminowy spadek liczby urodzeń skutkujący mniejszą pulą nowych pracowników w przyszłości. • Wzrost śmiertelności: Krótkookresowe skoki, jak te obserwowane w ostatnich latach, np. w wyniku pandemii COVID-19, tymczasowo redukują zasoby pracy. • Odkładanie rodzicielstwa: Coraz późniejsze decyzje o urodzeniu dziecka wpływają na aktywność zawodową kobiet w optymalnym wieku produkcyjnym. • Niekorzystne zmiany w strukturze wiekowej: Obserwuje się sukcesywny spadek udziału dzieci i młodzieży w ogólnej populacji przy jednoczesnym wzroście liczby osób w wieku emerytalnym. Prowadzi to do zmniejszania się zasobów siły roboczej i rosnącego obciążenia systemu ubezpieczeń społecznych. 2. Migracje wewnętrzne i utrata zasobów ludzkich Ruchy przesiedleńcze ludności wewnątrz kraju (między gminami, powiatami, województwami) stanowią drugie istotne wyzwanie, prowadząc do dysproporcji regionalnych na rynku pracy: • Drenaż mózgów i siły roboczej: Występuje odpływ ludności – zwłaszcza osób młodych (wyjeżdżających na studia i osiedlających się w większych ośrodkach) oraz osób w wieku najwyższej aktywności zawodowej – do regionów lepiej rozwiniętych gospodarczo. • Wyludnianie się regionów: Konsekwencją jest wyludnianie się słabiej rozwiniętych województw, co dramatycznie ogranicza ich potencjał gospodarczy (np. województwo świętokrzyskie jako region z najwyższym ujemnym saldem migracji).
Tabela 18 Liczba osób zarejestrowanych w PUP w Kielcach w podziale na jednostki analityczne oraz na płeć w lalach 2021-2024 Stan na 31.12.2021r. Stan na 31.12.2022r. Stan na 31.12.2023r. Stan na 31.12.2024r. L.p. Sołectwo Kobiety Mężczyźni Razem Kobiety Mężczyźni Razem Kobiety Mężczyźni Razem Kobiety Mężczyźni Razem 1. Bęczków 19 18 37 20 7 27 19 15 34 15 11 26 2. Cedzyna 18 11 29 16 16 32 10 13 23 10 16 26 3. Górno 24 22 46 31 10 41 20 18 38 21 15 36 4. Górno-Parcele 5 2 7 6 5 11 9 5 14 4 2 6 5. Krajno Drugie 5 9 14 1 6 7 3 6 9 4 3 7 6. Krajno-Parcele 12 6 18 3 7 10 6 7 13 6 10 16 7. Krajno Pierwsze 8 5 13 9 5 14 5 7 12 5 1 6 8. Krajno-Zagórze 6 5 11 4 3 7 5 4 9 6 5 11 9. Leszczyny 6 10 16 6 9 15 12 10 22 8 6 14 10. Podmąchocice 0 2 2 0 2 2 0 0 0 0 2 2 11. Radlin 9 16 25 13 14 27 8 12 20 12 7 19 12. Skorzeszyce 19 18 37 16 9 25 12 13 25 18 10 28 13. Wola Jachowa 13 13 26 15 11 26 19 15 34 17 14 31 Razem 144 137 281 140 104 244 128 125 253 126 102 228 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych PUP w Kielcach
Wartość wskaźnika liczby osób zarejestrowanych w PUP w Kielcach w przeliczeniu na 100 mieszkańców dla gminy wynosi 1,53. Wartość wyższą, czyli niekorzystną osiągnęło 8 sołectw: Bęczków, Cedzyna, Górno, Krajno-Parcele, Krajno-Zagórze, Skorzeszyce, Wola Jachowa.
27 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 14 Liczba osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kielcach w przeliczeniu na 100 mieszkańców w 2024r.
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych PUP w Kielcach
Bezpieczeństwo publiczne Wskaźnik nr 13 Liczba przestępstw i wykroczeń popełnionych w latach 2021-2023 w poszczególnych sołectwach w przeliczeniu na 100 mieszkańców
Bezpieczeństwo jest definiowane jako stan, w którym ryzyko utraty dóbr kluczowych dla człowieka (takich jak życie, zdrowie, praca, mienie, szacunek czy dobra niematerialne) utrzymywane jest na akceptowalnym poziomie. Zapewnienie tego stanu mieszkańcom i gościom przebywającym na jej terenie stanowi jedno z podstawowych zadań Gminy Górno.
Specyfika wyzwań i współpraca operacyjna Mimo, że Gmina Górno nie posiada własnego Komisariatu Policji (podlega pod jednostkę w Daleszycach), aktywnie uczestniczy w zarządzaniu bezpieczeństwem publicznym. Główne zagrożenia: Teren Gminy Górno jest najbardziej narażony na: • przestępczość pospolitą (głównie przeciwko mieniu, życiu i zdrowiu), • zagrożenia w ruchu drogowym.
Lokalne zasoby i wsparcie: oprócz Policji, w system bezpieczeństwa publicznego włączone są Jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP).
28 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Zaangażowanie finansowe: Gmina Górno aktywnie wspiera finansowo działania Policji, przeznaczając na ten cel środki z budżetu.
Strategia Zarządzania Kryzysowego Kierując się odpowiedzialnością za stan bezpieczeństwa publicznego, Gmina Górno realizuje strategię opartą na trzech filarach: zwiększanie poczucia bezpieczeństwa, zapobieganie sytuacjom kryzysowym oraz sprawne likwidowanie ich następstw. Działania te są prowadzone w ścisłej i ciągłej współpracy z kluczowymi służbami, w tym: • Państwową Strażą Pożarną • Policją • lokalnymi Ochotniczymi Strażami Pożarnymi W 2023 roku na obszarze gminy stwierdzono 40 przestępstw z 8 podstawowych kategorii:
Tabela 19 Podstawowe przestępstwa odnotowywane na terenie Gminy Górno w latach 2020-2023 L.p. Wyszczególnienie 2021 2022 2023 1. Zabójstwo - - - 2. Rozboje i wymuszenia - - - 3. Bójki i pobicia 2 4 3 4. Kradzieże rzeczy 17 9 9 5. Kradzieże z włamaniem 8 1 5 6. Pożary - - - 7. Przemoc w rodzinie/znęcanie 2 6 2 8. Inne 12 16 40 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Powiatowej Komendy Policji w Kielcach
Tabela 20 Przestępstwa odnotowywane na terenie Gminy Górno w latach 2021-2023 w podziale na kategorie L.p. Kategoria przestępstwa 2021 2022 2023 1. Nietrzeźwi kierujący 25 21 11 2. Znęcanie się nad osobą najbliższą 2 6 2 3. Kradzież z włamaniem 8 1 5 4. Wypadek drogowy 4 4 2 5. Kradzież mienia 17 9 9 6. Naruszenie zakazu sądowego 1 2 1 7. Uszkodzenie mienia 3 1 2 8. Oszustwo 13 10 10 9. Niealimentacja 17 15 7 10. Uszkodzenie ciała - 3 1 11. Spowodowanie zagrożenia dla zdrowia i życia - 1 1 12. Posiadanie narkotyków 4 1 3 13. Samobójstwo - 1 2 14. Wyrąb drewna - - - 15. Nieumyślne spowodowanie śmierci - - - 16. Podrobienie podpisu 1 - 1 17. Paserstwo - - 1 18. Kradzież dokumentu - - - 19. Przywłaszczenie mienia 2 2 1
29 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
20. Fałszowanie znaków granicznych - - - 21. Groźby karalne 3 1 2 22. Naruszenie miru domowego - - - 23. Z ustawy o rybactwie śródlądowym - - - 24. Pobicie 2 - 1 25. Posiadanie papierosów bez akcyzy - - - 26. Znieważenie funkcjonariusza Policji - 1 - 27. Rozbój - - - 28. Wypadek lotniczy - - - 29. Podpalenie - - - 30. Uporczywe nękanie 1 - 1 31. Kradzież linii telefonicznej 6 1 1 32. Podrobienie oleju napędowego - - - 33. Korupcja - - - Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Powiatowej Komendy Policji w Kielcach.
Jednym z elementów, który ma wpływ na poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest ujawnianie i zatrzymywanie nietrzeźwych kierujących pojazdami. W 2023r. na terenie gminy policjanci zatrzymali 11 kierujących nietrzeźwych, znajdujących się po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka.
Jak wynika z porównania danych z lat 2020 i 2023 to ilość ujawnionych nietrzeźwych kierujących zmalała w wyniku zwiększania ilości kontroli drogowych i zwiększonej ilości badań na zawartość alkoholu kierujących.
Najczęstszą przyczyną zdarzeń drogowych (nie tylko na terenie gminy, ale w całym kraju) ciągle są: • niedostosowanie prędkości do warunków ruchu, • nieudzielenie pierwszeństwa przejazdu, • brak zachowania bezpiecznej odległości między pojazdami, • nieprawidłowe wyprzedzanie, • nieprawidłowe poruszanie się pieszych po drogach.
Tabela 21 Liczba przestępstw i wykroczeń w Gminie Górno w podziale na sołectwa w latach 2021-2023 L.p. Sołectwo 2021 2022 2023 1. Bęczków 4 2 7 2. Cedzyna 8 5 9 3. Górno 9 10 9 4. Górno-Parcele 4 1 3 5. Krajno Drugie 2 2 3 6. Krajno-Parcele 1 1 3 7. Krajno Pierwsze 2 2 3 8. Krajno-Zagórze 1 1 4 9. Leszczyny 1 2 2 10. Podmąchocice 0 0 0 11. Radlin 5 4 3 12. Skorzeszyce 1 1 1 13. Wola Jachowa 2 3 8
30 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Razem 40 32 55 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Powiatowej Komendy Policji w Kielcach
Wartość w/w wskaźnika w przeliczeniu na 100 mieszkańców dla gminy wynosi 0,87. Powyżej tej wartości są następujące sołectwa: Cedzyna, Górno, Górno-Parcele, Krajno Drugie, Krajno Pierwsze, Krajno-Zagórze i Wola Jachowa.
Mapa 15 Liczba przestępstw i wykroczeń popełnionych na terenie Gminy Górno w przeliczeniu na 100 mieszkańców w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Powiatowej Komendy Policji w Kielcach
Kapitał społeczny Jednym z najważniejszych przejawów rozwoju społeczeństwa obywatelskiego jest udział w wyborach, który pokazuje z jednej strony świadomość społeczną, a z drugiej zaangażowanie w sprawy społeczności lokalnej.
Wskaźnik nr 14 Frekwencja wyborcza w poszczególnych obwodach wyborczych
Gmina Górno podzielona jest na 8 okręgów wyborczych. Jak wynika z poniższych danych w ramach wyborów samorządowych, parlamentarnych i prezydenckich nie było okręgu wyborczego, który odnotowałby frekwencję poniżej 50%. Najniższą odnotowały sołectwa: Górno, Górno-Parcele, Krajno Drugie, Krajno-Parcele, Krajno Pierwsze, Krajno-Zagórze, Radlin, Skorzeszyce (poniżej średniej dla gminy 69,77%).
31 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Tabela 22 Frekwencja wyborcza w Gminie Górno w wyborach samorządowych 2024, parlamentarnych 2023 i prezydenckich 2025r. Wybory Wybory Wybory Sejm i L.p. Sołectwo Prezydenckie Samorzadowe Razem Senat 2023 2025 2024 1. Bęczków 76,59 76,58 61,65 71,61 2. Cedzyna 80,24 80,97 59,48 73,56 3. Górno 74,19 72,32 57,71 68,07 4. Górno-Parcele 74,19 72,32 57,71 68,07 5. Krajno Drugie 72,95 71,91 62,78 69,21 6. Krajno-Parcele 74,19 72,32 57,71 68,07 7. Krajno Pierwsze 72,95 71,91 62,78 69,21 8. Krajno-Zagórze 72,95 71,91 62,78 69,21 9. Leszczyny 76,37 78,4 60,13 71,63 10. Podmąchocice 76,59 76,58 61,65 71,61 11. Radlin 72,69 75,67 53,79 67,38 12. Skorzeszyce 71,92 70,47 58,99 67,13 13. Wola Jachowa 75,09 74,66 66,02 71,92 Razem 74,86 74,7 59,75 69,77 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Państwowej Komisji Wyborczej
W przypadku wyborów prezydenckich również nie było okręgu wyborczego który odnotowałby frekwencję poniżej 50%. Najniższą zanotowano w sołectwach: Górno, Górno-Parcele, Krajno Drugie, Krajno-Parcele, Krajno Pierwsze, Krajno-Zagórze, Radlin i Skorzeszyce.
Mapa 16 Frekwencja wybiorcza w poszczególnych sołectwach Gminy Górno
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Państwowej Komisji Wyborczej
32 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Wskaźnik nr 15 Liczba organizacja pozarządowych działających w poszczególnych sołectwach w przeliczeniu na 1000 mieszkańców
Analizując zaangażowanie społeczne warto również zwrócić uwagę na liczbę fundacji, stowarzyszeń i organizacji społecznych w przeliczeniu na 1000 mieszkańców. W 2024 wartość tego wskaźnika dla gm. Górno wynosiła 2,23 i była ona niższa niż średnia dla powiatu kieleckiego oraz województwa świętokrzyskiego i Polski. Wartość ta jednak sukcesywnie rośnie. Jedynie w 2022r. odnotowano spadek.
Tabela 23 Ilość fundacji, stowarzyszeń i organizacji społecznych w przeliczeniu na 1000 mieszkańców w latach 2020-2024 w podziale na kraj, województwo, powiat i gminę Górno Kategoria 2020 2021 2022 2023 2024 Polska 3,95 4,09 4,26 4,56 4,74 Województwo świętokrzyskie 3,86 4,00 4,16 4,53 4,70 Powiat kielecki 3,27 3,37 3,44 3,64 3,74 Gmina Górno 1,94 2,00 1,99 2,04 2,23 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS
Tabela 24 Liczba organizacji pozarządowych na terenie gminy Górno w podziale na sołectwa Wartość L.p. Sołectwo KGW OSP NGO Razem wskaźnika 1 Bęczków 1 1 3 5 0,31 2 Cedzyna 1 - 4 5 0,32 3 Górno 1 1 3 5 0,22 4 Górno-Parcele - - - 0 0,00 5 Krajno Drugie - - 2 2 0,27 6 Krajno-Parcele 1 1 2 4 0,53 7 Krajno Pierwsze - - 1 1 0,14 8 Krajno-Zagórze - - 1 1 0,20 9 Leszczyny 1 1 3 5 0,36 10 Podmąchocice - - - 0 0,00 11 Radlin 1 - 4 5 0,29 12 Skorzeszyce 1 1 1 3 0,21 13 Wola Jachowa 1 1 - 2 0,14 Razem 8 6 24 38 0,26 Źródło: Opracowanie własne na podstawie Portalu Rejestrów Sądowych, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Zarówno dane na temat frekwencji wyborczej jak i liczby fundacji, stowarzyszeń i organizacji pozarządowych wskakują, iż zaangażowanie społeczne jest wysokie. Najgorzej wypadają sołectwa: Górno-Parcele i Podmąchocice z wartością 0.
33 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 17 Aktywność społeczna – liczba organizacji społecznych na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne
Podsumowanie sfery społecznej Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o rewitalizacji, o stanie kryzysowym na danym obszarze gminy świadczy koncentracja negatywnych zjawisk społecznych w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, dużej liczby mieszkańców będących osobami ze szczególnymi potrzebami oraz niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, a także niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym. Dlatego też analiza sfery społecznej jest tak istotna przy wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji. Na podstawie analizy wskaźnikowej określono obszary o różnym natężeniu występowania negatywnych zjawisk społecznych, a mianowicie: • niskie natężenie problemów , • średnie oraz • wysokie.
To ostatnie występuje w 5 jednostkach analitycznych: Bęczków, Górno, Krajno Zagórze, Radlin, Skorzeszyce i Wola Jachowa. Podsumowanie sfery społecznej znajduje się w poniższej tabeli.
34 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Tabela 25 Zestawienie wskaźników społecznych w Gminie Górno w podziale na sołectwa Liczba Liczba Liczba Liczba osób korzystających z pomocy społecznej wypłaconych wypłaconych wypłaconych Wskaźnik Liczba osób Liczba Liczba osób zasiłków zasiłków zasiłków Liczba przestępstw Koncentracja dotyczący - powód - powód zarejestrowana Frekwencja stowarzyszeń i L.p. Sołectwo korzystający - powód - powód stałych okresowych celowych popełnionych na negatywnych wyludnienia - powód - powód przyznania przyznania w Powiatowym wyborcza organizacji ch z CUS* przyznania alkoholiz danym terenie* zjawisk gminy bezrobocie* ubóstwo* niepełnospraw długotrwał Urzędzie Pracy* społecznych* bezradność* m* w latach 2021-2024* ność* ej choroby* 1. Bęczków 1.52% 4.32 0.50 0.44 1.50 1.56 0.81 0.44 0.75 0.06 0.25 1.63 0.81 71.61 0.31 WYSOKA 2. Cedzyna 8.55% 1.42 0.32 0.26 0.65 0.39 0.00 0.06 0.19 0.45 0.19 1.68 1.42 73.56 0.32 NISKA 3. Górno 1.60% 3.14 0.63 0.13 0.67 0.81 0.72 0.04 0.40 0.27 0.13 1.62 1.26 68.07 0.22 WYSOKA 4. Górno-Parcele 8.45% 2.18 0.00 0.00 1.09 0.93 0.00 0.00 0.00 0.00 0.31 0.93 1.25 68.07 0.00 ŚREDNIA 5. Krajno Drugie 0.81% 3.36 0.13 0.00 0.27 0.13 1.75 0.67 0.40 0.13 0.00 0.94 0.94 69.21 0.27 ŚREDNIA 6. Krajno-Parcele 4.61% 0.93 0.00 0.00 0.27 0.00 0.67 0.00 0.27 0.00 0.00 2.14 0.67 68.07 0.53 NISKA 7. Krajno Pierwsze 1.17% 1.74 0.00 0.00 1.59 0.14 1.16 0.00 0.29 0.00 0.14 0.87 1.01 69.21 0.14 ŚREDNIA 8. Krajno-Zagórze 0.39% 4.31 0.78 0.20 2.54 0.20 2.74 0.00 0.59 1.17 0.20 2.15 1.17 69.21 0.20 WYSOKA 9. Leszczyny 3.93% 1.96 0.15 0.22 1.24 0.73 0.51 0.29 0.15 0.22 0.29 1.02 0.36 71.63 0.36 ŚREDNIA 10. Podmąchocice -2.58% 0.53 0.53 0.00 0.53 0.00 0.00 0.53 0.53 0.00 0.53 1.06 0.00 71.61 0.00 ŚREDNIA 11. Radlin 1.92% 3.83 0.94 0.41 1.18 0.47 0.77 0.41 0.65 0.41 0.29 1.12 0.71 67.38 0.29 WYSOKA 12. Skorzeszyce -0.82% 3.37 1.44 0.21 0.83 0.21 1.79 0.14 0.14 0.34 0.34 1.93 0.21 67.13 0.21 WYSOKA 13. Wola Jachowa -2.08% 3.49 0.34 0.27 0.89 0.55 0.55 0.00 0.62 0.21 0.41 2.12 0.89 71.92 0.14 WYSOKA Średnia dla gminy 2.12% 2.92 0.52 0.21 0.99 0.58 0.83 0.19 0.40 0.26 0.24 1.53 0.87 69.77 0.26 Źródło: opracowanie własne ‘* w przeliczeniu na 100 mieszkańców
35 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 18 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze społecznej w Gminie Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne
36 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
1.3 Diagnoza sfery gospodarczej Analizując sferę gospodarczą w Gminie Górno wzięto pod uwagę trzy wskaźniki: • liczbę zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w rejestrze REGON dla danego sołectwa w przeliczeniu na 100 zameldowanych mieszkańców; • liczbę nowo rejestrowanych przedsiębiorstw w rejestrze REGON w poszczególnych sołectwach w przeliczeniu na 100 mieszkańców oraz • liczbę wyrejestrowywanych przedsiębiorstw w rejestrze REGON w poszczególnych sołectwach w przeliczeniu na 100 mieszkańców. Pod uwagę wzięto dane z lat 2021-2024. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na koniec 2024r. w Gminie Górno w rejestrze REGON zarejestrowanych było 1577 podmiotów gospodarki narodowej, z czego 1 384 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Analizując rejestr pod kątem liczby zatrudnionych pracowników można stwierdzić, że najwięcej (1544) jest mikro-przedsiębiorstw zatrudniających do 9 pracowników.
Przedsiębiorczość Tabela 26 Liczba podmiotów gospodarczych na terenie Gminy Górno według wielkości zatrudnienia w latach 2021-2024 Gmina Górno 2021 2022 2023 2024 Ogółem 1 361 1 450 1 501 1 577 zatrudniająca do 9 pracowników 1 334 1 419 1 469 1 544 zatrudniająca od 10-49 pracowników 26 30 31 32 zatrudniająca od 50- 249 pracowników 1 1 1 1 zatrudniająca od 250- 999 pracowników 0 0 0 0 zatrudniająca od 1000 i więcej 0 0 0 0 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
Tabela 27 Liczba podmiotów wg sektorów własnościowych na terenie Gminy Górno w latach 2021-2024 Kategoria 2021 2022 2023 2024 podmioty gospodarki narodowej ogółem 1 361 1 450 1 501 1 577 sektor publiczny - ogółem 30 30 30 30 sektor publiczny - państwowe i samorządowe 26 26 26 26 jednostki prawa budżetowego sektor prywatny - ogółem 1 325 1 418 1 467 1 544 sektor prywatny - osoby fizyczne prowadzące 1 200 1 282 1 321 1 384 działalność gospodarczą sektor prywatny - spółki handlowe 43 50 60 71 sektor prywatny - spółki handlowe z udziałem 2 2 2 1 kapitału zagranicznego sektor prywatny - spółdzielnie 0 0 0 0 sektor prywatny - fundacje 5 5 5 5 sektor prywatny - stowarzyszenia i organizacje 25 25 26 29 społeczne Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
W 2024r. zarejestrowano 140 nowych podmiotów, a 73 zostały wyrejestrowane. Na przestrzeni lat 2009-2024 najwięcej (173) podmioty zarejestrowano w 2021r., a najmniej (101) w 2009r. W tym
37 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
samym okresie najwięcej (148) podmiotów wykreślono z rejestru REGON w 2011r., a najmniej (50) w 2020r.
Wykres 3 Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON w Gminie Górno w latach 2021-2024 1 800 1 600 1 400 1 200 1 000 800 600 400 200 0 2021 2022 2023 2024
Nowo rejestrowane podmioty Wyrejestrowane podmioty podmioty REGON Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
Liczba zarejestrowanych firm w rejestrze REGON w przeliczeniu na 100 mieszkańców (wg stanu na koniec 2024 r.) dla całej gminy wyniosła 10,59. Niższą wartość wskaźnika odnotowano w 7 sołectwach tj. Bęczków, Krajno Drugie, Krajno-Zagórze, Leszczyny, Podmąchocice, Skorzeszyce, Wola Jachowa. W pozostałych sołectwach wartości wskaźnika były wyższe niż średnia wartość wskaźnika dla całej gminy, co oznacza, że jednostki te osiągnęły wartości korzystniejsze.
Tabela 28 Liczba podmiotów wpisanych do rejestru REGON w Gminie Górno w latach 2021-2024 w podziale na sołectwa Wartość L.p. Sołectwo 2021 2022 2023 2024 wskaźnika 1 Bęczków 117 125 125 145 9,07 2 Cedzyna 222 237 240 252 16,27 3 Górno 215 238 246 246 11,04 4 Górno-Parcele 58 59 64 71 11,06 5 Krajno Drugie 54 59 62 64 8,61 6 Krajno-Parcele 71 80 79 80 10,68 7 Krajno Pierwsze 62 68 69 76 11,01 8 Krajno-Zagórze 43 49 51 51 9,98 9 Leszczyny 114 117 129 139 10,11 10 Podmąchocice 7 9 11 11 5,82 11 Radlin 183 190 200 205 12,09 12 Skorzeszyce 97 104 107 111 7,63 13 Wola Jachowa 118 115 118 126 8,62 Razem 1 361 1 450 1 501 1 577 10,59 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
38 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 19 Liczba podmiotów wpisanych do rejestru REGON w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w przeliczeniu na 100 mieszkańców
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
Wskaźnik liczby nowo rejestrowanych w rejestrze REGON firm w podziale na sołectwa i w przeliczeniu na 100 mieszkańców – poniżej średniej dla gminy (0,94) – odnotowano w sołectwach: Krajno Drugie, Krajno-Parcele, Krajno-Zagórze, Leszczyny, Podmąchocice, Radlin, Wola Jachowa. Dane te wynikają z poniższej tabeli.
Tabela 29 Liczba nowo rejestrowanych przedsiębiorstw w rejestrze REGON w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w podziale na sołectwa w latach 2021-2024 Wartość L.p. Sołectwo 2021 2022 2023 2024 wskaźnika 1 Bęczków 21 15 10 23 1,44 2 Cedzyna 21 18 12 15 0,97 3 Górno 28 36 31 24 1,08 4 Górno-Parcele 7 7 6 8 1,25 5 Krajno Drugie 7 5 4 3 0,40 6 Krajno-Parcele 10 10 6 3 0,40 7 Krajno Pierwsze 14 11 7 11 1,59 8 Krajno-Zagórze 6 9 5 3 0,59 9 Leszczyny 14 8 12 11 0,80 10 Podmąchocice 1 2 3 1 0,53 11 Radlin 20 17 13 12 0,71 12 Skorzeszyce 17 15 12 14 0,96
39 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
13 Wola Jachowa 7 8 11 12 0,82 Ogółem 173 161 132 140 0,94 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
Mapa 20 Liczba nowo rejestrowanych przedsiębiorstw w rejestrze REGON w Gminie Górno w przeliczeniu na 100 mieszkańców i w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
Wartość wskaźnika liczba wyrejestrowywanych przedsiębiorstw z rejestru REGON w 2024r. w przeliczeniu na 100 mieszkańców dla gminy wyniósł 0,49. Wyższą (niekorzystną) wartość wskaźnika osiągnęły sołectwa: Górno, Górno-Parcele, Krajno Pierwsze, Podmąchocice, Radlin, Skorzeszyce. W 2021r. wyrejestrowano 11 podmiotów gospodarczych co mogło być wynikiem trwającej pandemii COVID -19.
Tabela 30 Liczba wyrejestrowywanych przedsiębiorstw w rejestrze REGON w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w latach 2021-2024 Wartość L.p. Sołectwo 2021 2022 2023 2024 wskaźnika 1 Bęczków 9 9 10 4 0,25 2 Cedzyna 6 10 10 7 0,45 3 Górno 8 13 16 22 0,99 4 Górno-Parcele 2 6 4 4 0,62 5 Krajno Drugie 4 4 2 1 0,13 6 Krajno-Parcele 3 3 7 2 0,27
40 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
7 Krajno Pierwsze 8 4 5 5 0,72 8 Krajno-Zagórze 3 3 3 1 0,20 9 Leszczyny 12 5 4 5 0,36 10 Podmąchocice 1 0 1 1 0,53 11 Radlin 5 12 10 10 0,59 12 Skorzeszyce 3 5 6 7 0,48 13 Wola Jachowa 9 8 7 4 0,27 Ogółem 73 82 85 73 0,49 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
Mapa 21 Liczba wyrejestrowywanych firm w rejestrze REGON w Gminie Górno w przeliczeniu na 100 mieszkańców w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
Podsumowanie sfery gospodarczej Zgodnie z zapisami art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rewitalizacji, obszar gminy może znajdować się w stanie kryzysowym z uwagi na koncentrację negatywnych zjawisk w sferze gospodarczej, w szczególności takich jak: niski stopień przedsiębiorczości czy słaba kondycja lokalnych przedsiębiorstw. Przy analizie sfery gospodarczej posłużono się danymi GUS dotyczącymi podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w rejestrze REGON. Na podstawie analizy wskaźników określono obszary o różnym natężeniu występowania negatywnych zjawisk gospodarczych, a mianowicie: • brak występowania negatywnych zjawisk, • niskie natężenie problemów, • średnie, oraz • wysokie.
41 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Najmniej korzystnie wypada sołectwo Podmąchocice. Podsumowanie sfery gospodarczej znajduje się w poniższej tabeli oraz mapie:
Tabela 31 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze gospodarczej w poszczególnych jednostkach administracyjnych na terenie Gminy Górno Liczba nowo Liczba Liczba zarejestrowanych rejestrowanych w wyrejestrowywanych w podmiotów gospodarczych w Koncentracja rejestrze REGON rejestrze REGON L.p. Sołectwo rejestrze REGON negatywnych podmioty gospodarki podmioty gospodarki w przeliczeniu na 100 zjawisk narodowej w przeliczeniu narodowej w przeliczeniu zameldowanych mieszkańców na 100 mieszkańców na 100 mieszkańców 1. Bęczków 9,07 1,44 0,25 ŚREDNIA 2. Cedzyna 16,27 0,97 0,45 NISKA 3. Górno 11,04 1,08 0,99 ŚREDNIA 4. Górno-Parcele 11,06 1,25 0,62 ŚREDNIA 5. Krajno Drugie 8,61 0,40 0,13 ŚREDNIA 6. Krajno-Parcele 10,68 0,40 0,27 ŚREDNIA 7. Krajno Pierwsze 11,01 1,59 0,72 ŚREDNIA 8. Krajno-Zagórze 9,98 0,59 0,20 ŚREDNIA 9. Leszczyny 10,11 0,80 0,36 ŚREDNIA 10. Podmąchocice 5,82 0,53 0,53 WYSOKA 11. Radlin 12,09 0,71 0,59 ŚREDNIA 12. Skorzeszyce 7,63 0,96 0,48 ŚREDNIA 13. Wola Jachowa 8,62 0,82 0,27 ŚREDNIA Średnia dla gminy 10,59 0,94 0,49 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
42 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 22 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze gospodarczej w poszczególnych jednostkach referencyjnych Gminy Górno
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
43 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
1.4 Diagnoza sfery środowiskowej W sferze środowiskowej dokonano analizy 2 wskaźników: ilość azbestu pozostającego do unieszkodliwienia w tonach w przeliczeniu na 1 mieszkańca w podziale na sołectwa oraz przekroczenia standardów jakości powietrza na terenie gminy. Analizując sferę środowiskową wzięto również pod uwagę konieczność ochrony obszarów cennych przyrodniczo, które znajdują się w granicach gminy oraz przeanalizowano występowanie obszarów zagrożonych zalaniem lub podtopieniem oraz terenów narażonych na występowanie suszy.
Azbest: zagrożenie i Program usuwania Azbest i zawierające go wyroby stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludności, co wynika z jego szerokiego zastosowania w przeszłości w budownictwie, energetyce, transporcie i przemyśle. Z tego powodu, kluczowe jest monitorowanie i ostateczne unieszkodliwienie materiałów zawierających azbest, a informacja o jego ilości na mieszkańca jest istotnym wskaźnikiem skali problemu.
Strategia działania Gminy Górno Gm. Górno aktywnie podchodzi do kwestii zagrożenia azbestem, opierając swoje działania na kluczowym dokumencie: „Programie usuwania wyrobów zawierających azbest dla Gminy Górno”. Cel i funkcje programu: 1. Inwentaryzacja: Program umożliwia precyzyjne oszacowanie zasobów azbestowych na terenie gminy, zarówno pod kątem ilościowym, jak i jakościowym (ocena stanu technicznego wyrobów). 2. Planowanie: Na podstawie inwentaryzacji opracowywany jest harmonogram bezpiecznego usuwania tych materiałów. 3. Wsparcie finansowe: Wskazuje on również możliwości finansowania tych kosztownych działań. 4. Edukacja: Program odgrywa rolę w uświadamianiu społeczeństwa o niebezpieczeństwach wynikających z niewłaściwego obchodzenia się z azbestem.
Dominujące typy wyrobów Na terenie Gminy Górno, podobnie jak w skali kraju, najpowszechniejszym wyrobem zawierającym szkodliwe włókna azbestowe są płyty azbestowo-cementowe, znane jako eternit. Nie stwierdzono występowania na terenie Gminy innych rodzajów wyrobów azbestowych.
Według danych Urzędu Gminy na dzień 31.07.2025r. na terenie gm. Górno pozostało jeszcze do unieszkodliwienia 8 043 ton azbestu. Średnia ilość azbestu w przeliczeniu na 1 mieszkańca w gminie wynosi 540 ton. Wyższą, tj. niekorzystną wartość tego wskaźnika osiągnęło 7 sołectw: Bęczków, Krajno Drugie, Krajno Pierwsze, Podmąchocice, Radlin, Skorzeszyce oraz Wola Jachowa.
Tabela 32 Ilość azbestu pozostającego do unieszkodliwienia w kg w poszczególnych jednostkach referencyjnych Gminy Górno w przeliczeniu na 1 mieszkańca na 31.07.2025r. Szacunkowa liczba ton azbestu liczba ton na 1 L.p. Sołectwo pozostająca do utylizacji mieszkańca 1. Bęczków 1 076,730 673,38 2. Cedzyna 195,780 126,39 3. Górno 1 139,610 511,49 4. Górno-Parcele 329,066 512,56 5. Krajno Drugie 677,445 911,77
44 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
6. Krajno-Parcele 334,740 446,92 7. Krajno Pierwsze 659,382 955,63 8. Krajno-Zagórze 233,483 456,91 9. Leszczyny 523,830 380,97 10. Podmąchocice 207,458 1097,66 11. Radlin 934,500 551,33 12. Skorzeszyce 941,685 647,65 13. Wola Jachowa 789,788 540,58 RAZEM 8 043,497 540,38 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy w Górno
Mapa 23 Ilość azbestu pozostającego do unieszkodliwienia (w kg) w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w przeliczeniu na 1 mieszkańca wg stanu na 31.07.2025r.
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu i Gminy w Górno
Jakość powietrza Ponieważ nie ma możliwości analizy wskaźnika dotyczącego przekroczenia standardów jakości powietrza dla poszczególnych jednostek analitycznych przeprowadzono analizę całej gminy na podstawie raportu „Roczna ocena jakości powietrza w województwie świętokrzyskim. Raport wojewódzki za rok 2024”. Zanieczyszczenie powietrza jest jedną z głównych przyczyn globalnego zagrożenia środowiska i wpływa ono również bezpośrednio na zdrowie ludzi oraz warunki i komfort życia. Badania jakościowe powietrza atmosferycznego dokonywane są na poziomie regionalnym. Dla województwa świętokrzyskiego badania odbywają się w odniesieniu do 2 sfer: − miasta Kielce (PL 2601), − strefy świętokrzyskiej (PL 2602) – w której znajduje się Gmina Górno.
45 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 24. Podział województwa świętokrzyskiego na strefy świętokrzyskiej dla celów oceny jakości powietrza za 2024r.
Źródło: „Roczna ocena jakości powietrza w województwie świętokrzyskim. Raport wojewódzki za rok 2024”
Tabela 33 Klasy stref i wymagane działania w zależności od poziomów stężeń zanieczyszczenia uzyskanych w rocznej ocenie jakości powietrza Klasa strefy Poziom stężeń Wymagane działania zanieczyszczenia A nieprzekraczający utrzymanie stężeń zanieczyszczenia poniżej poziomu poziomu dopuszczalnego oraz dążenie do utrzymania najlepszej jakości dopuszczalnego powietrza zgodnej ze zrównoważonym rozwojem C powyżej poziomu - określenie obszarów przekroczeń poziomów dopuszczalnych dopuszczalnego - opracowanie lub aktualizacja programu ochrony powietrza w celu osiągnięcia odpowiednich poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu - kontrolowanie stężeń zanieczyszczenia na obszarach przekroczeń i prowadzenie działań mających na celu obniżenie stężeń przynajmniej do poziomów dopuszczalnych Źródło: „Roczna ocena jakości powietrza w województwie świętokrzyskim. Raport wojewódzki za rok 2024”
Zgodnie z art. 89 ustawy - Prawo ochrony środowiska, kryteriami oceny i klasyfikacji stref w rocznej ocenie jakości powietrza za 2024r. są: - dopuszczalny poziom substancji w powietrzu (z uwzględnieniem dozwolonej liczby przypadków przekroczeń poziomu dopuszczalnego, określonej dla niektórych zanieczyszczeń), - poziom docelowy substancji w powietrzu (z uwzględnieniem dozwolonej liczby przypadków przekroczeń, określonej w odniesieniu do ozonu), - poziom celu długoterminowego (dla ozonu).
Zgodnie z definicjami zawartymi w dyrektywie 2008/50/WE: Poziom dopuszczalny oznacza poziom substancji w powietrzu ustalony na podstawie wiedzy naukowej, w celu unikania, zapobiegania lub ograniczania szkodliwego oddziaływania na zdrowie
46 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
ludzkie lub środowisko jako całość, który powinien być osiągnięty w określonym terminie i po tym terminie nie powinien być przekraczany. Poziom docelowy oznacza poziom substancji w powietrzu ustalony w celu unikania, zapobiegania lub ograniczania szkodliwego oddziaływania na zdrowie ludzkie lub środowisko jako całość, który ma być osiągnięty tam, gdzie to możliwe w określonym czasie. Poziom celu długoterminowego oznacza poziom substancji w powietrzu, który należy osiągnąć w dłuższej perspektywie - z wyjątkiem przypadków, gdy nie jest to możliwe w drodze zastosowania proporcjonalnych środków - w celu zapewnienia skutecznej ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska.
Lista zanieczyszczeń, jakie należy uwzględnić w ocenie dokonywanej pod kątem spełnienia kryteriów określonych w celu ochrony zdrowia ludzi, obejmuje 12 substancji: - dwutlenek siarki (SO2), - dwutlenek azotu (NO2), - tlenek węgla (CO), - benzen (C6H6), - ozon (O3), - pył zawieszony PM10, - pył zawieszony PM2,5, - ołów (Pb) w pyle zawieszonym PM10, - arsen (As) w pyle zawieszonym PM10, - kadm (Cd) w pyle zawieszonym PM10, - nikiel (Ni) w pyle zawieszonym PM10, - benzo(a)piren (B(a)P) w pyle zawieszonym PM10.
Zgodnie z ustawą Poś w województwie świętokrzyskim strefy stanowią: miasto Kielce oraz strefa świętokrzyska.
W wyniku rocznej oceny jakości powietrza wykonanej na podstawie danych za 2024r. określone zostały strefy w województwie świętokrzyskim, w których należy podjąć działania w celu przywrócenia na danym obszarze obowiązujących norm jakości powietrza. W poniższej tabeli zestawiono klasy stref dla poszczególnych zanieczyszczeń, uzyskane w ocenie rocznej z uwzględnieniem kryteriów ustanowionych w celu ochrony zdrowia ludzi – klasyfikacja podstawowa (klasa A lub C oraz A1 lub C1 dla pyłu zawieszonego PM2,5).
Strefy, w których wystąpiło przekroczenie: • dla zanieczyszczeń mających określone poziomy docelowe: - benzo(a)piren w pyle zawieszonym PM10 (rok) – miasto Kielce, strefa świętokrzyska.
Tabela 34 Klasy stref dla poszczególnych zanieczyszczeń uzyskane w ocenie rocznej dokonanej z uwzględnieniem kryteriów ustanowionych w celu ochrony zdrowia ludzi - klasyfikacja podstawowa (klasy: A, C oraz A1, C1 dla pyłu zawieszonego PM2,5) Kod L. p. Nazwa strefy strefy SO2 NO2 C6H CO O3(1 PM10 Pb As Cd Ni B(a)P PM2,5 6 ) (2) 1 miasto Kielce PL2601 A A A A A A A A A A C A1 strefa 2 PL2602 A A A A A A A A A A C A1 świętokrzyska Źródło: Roczna ocena jakości powietrza w województwie świętokrzyskim (raport wojewódzki za rok 2024)
1) Dla ozonu – poziom celu długoterminowego, strefa uzyskała klasę D2. 2) Dla pyłu zawieszonego PM2,5 – poziom dopuszczalny I faza, strefa uzyskała klasę A.
47 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
W wyniku rocznej oceny jakości powietrza, wykonanej na podstawie danych za 2024 r. z uwzględnieniem poziomów dopuszczalnych i docelowych przyjętych ze względu na ochronę roślin, dla wszystkich zanieczyszczeń strefa świętokrzyska uzyskała klasę A.
Tabela 35 Klasy stref dla poszczególnych zanieczyszczeń uzyskane w ocenie rocznej dokonanej z uwzględnieniem kryteriów ustanowionych w celu ochrony roślin - klasyfikacja podstawowa (klasy: A, C)
L.p. Nazwa strefy Kod strefy SO2 NOX O3 1 strefa świętokrzyska PL2602 A A A Źródło: Roczna ocena jakości powietrza w województwie świętokrzyskim (raport wojewódzki za rok 2024)
Na podstawie klasyfikacji stref województwa świętokrzyskiego za rok 2024 stwierdzono potrzebę realizacji działań naprawczych mających na celu poprawę jakości powietrza ze względu na ochronę zdrowia ludzi dla obu stref województwa: • miasto Kielce – zakwalifikowano do klasy C ze względu na przekroczenie poziomu docelowego benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10, • strefy świętokrzyskiej – zakwalifikowanej do klasy C ze względu na przekroczenie poziomu docelowego benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10.
Ze względu na ochronę zdrowia ludzi w obu strefach został przekroczony poziom celu długoterminowego ozonu. Strefy te zostały przypisane do klasy D2. Na przeważającym obszarze województwa świętokrzyskiego w ostatnich latach występuje niski poziom zanieczyszczenia powietrza (poniżej poziomów dopuszczalnych/docelowych) dla następujących substancji: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, benzen, tlenek węgla oraz oznaczone w pyle zawieszonym PM10 metale: ołów, kadm, arsen i nikiel.
Największym problemem w skali województwa świętokrzyskiego są wysokie stężenia benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10. Podobnie jak w latach poprzednich, wysokie wartości stężeń tego zanieczyszczenia rejestrowano w okresach grzewczych (styczeń-marzec, październik-grudzień). W 2024r. przekroczenie poziomu docelowego B(a)P wystąpiło na prawie wszystkich stacjach pomiarowych w województwie. Jedynie na stacji w Solcu-Zdroju już trzeci rok z rzędu nie odnotowano przekroczenia. Szacuje się, że problem ten dotyczy większych miast i gmin województwa świętokrzyskiego. Jako główną przyczynę przekroczeń wskazuje się „niską” emisję pochodzącą z indywidualnego ogrzewania budynków.
Obszary chronione W obowiązującym w Polsce prawie ochrona przyrody regulowana jest przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W jej rozumieniu ochrona przyrody polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody tj.:
• dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów; • roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową; • zwierząt prowadzących wędrowny tryb życia; • siedlisk przyrodniczych; • siedlisk roślin, zwierząt i grzybów zagrożonych wyginięciem, rzadkich i chronionych; • tworów przyrody żywej i nieożywionej oraz kopalnych szczątków roślin i zwierząt; • krajobrazu; • zieleni w miastach i na wsiach; • zadrzewień.
48 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
W/w ustawa wprowadza następujące formy ochrony przyrody: • parki narodowe, • rezerwaty przyrody, • parki krajobrazowe, • obszary chronionego krajobrazu, • obszary NATURA 2000, • pomniki przyrody, • stanowiska dokumentacyjne, • użytki ekologiczne, • zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, • ochronę gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów.
Na terenie gminy Górno występują następujące formy ochrony przyrody: ⎯ Świętokrzyski Park Narodowy, ⎯ Cisowsko-Orłowiński obszar chronionego krajobrazu, ⎯ Podkielecki Obszar Chronionego Krajobrazu obszar chronionego krajobrazu, ⎯ Świętokrzyski Obszar Chronionego Krajobrazu.
Obszary Natura 2000: ⎯ Łysogóry, ⎯ Dolina Warkocza, ⎯ Przełom Lubrzanki, ⎯ Lasy Cisowsko-Orłowińskie.
Pomniki przyrody: ⎯ Drzewo proste rozwidlone (wiek ok. 300 lat), ⎯ Drzewo (wiek ok. 350 lat), ⎯ Drzewo (wiek ok. 300 lat), ⎯ Grzęda skalna wieńcząca stok wzniesienia (zbudowana z biało-szarych piaskowców kwarcytowych o spoiwie krzemionkowym), ⎯ Wychodnia piaskowca kwarcytowego kambru górnego, tworząca urwiska i skałki pochodzenia naturalnego i sztucznego (poeksploatacyjne), ⎯ Skałka mająca kształt grzyba skalnego, zbudowana z górnokambryjskiego piaskowca kwarcytowego.
49 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 25 Mapa obszarów chronionych w Gminie Górno
Źródło: http://geoserwis.gdos.gov.pl/mapy
Zagrożenie powodzią Analizując dostępne na stronie Hydroportalu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie mapy przedstawiające obszary szczególnego zagrożenia powodzą tj. obszary na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi 1% oraz na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi 10% stwierdzono, że na terenie gminy nie występują tereny zagrożenia powodziowego.
Obszary występowania suszy Plan przeciwdziałania skutkom suszy (PPSS) na lata 2021-2027 został przyjęty na mocy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 lipca 2021r. w sprawie przyjęcia Planu przeciwdziałania skutkom suszy (Dz. U. 2021 r. poz. 1615 z późn. zm.). Susza, obok powodzi, jest jednym z najbardziej dotkliwych, ekstremalnych zjawisk naturalnych oddziałujących na społeczeństwo, środowisko i gospodarkę. Przeciwdziałanie skutkom susz zarówno w Polsce, jak i w Europie stanowi coraz poważniejszy problem, co znajduje swoje odzwierciedlenie w licznych uregulowaniach prawnych m.in. w zakresie gospodarowania zasobami wodnymi oraz zarządzania kryzysowego. Pierwszym etapem rozwoju suszy jest susza atmosferyczna. Najprościej rzecz ujmując jest ona konsekwencją względnie długiego okresu bez opadów atmosferycznych lub wspólnie występujących wysokich temperatur i niskich sum opadów (na skutek wysokich temperatur dochodzi do parowania wody co w konsekwencji prowadzi do obniżenia poziomu wód). Rozróżniamy następujące rodzaje suszy:
50 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Susza rolnicza jest bezpośrednim następstwem długotrwałej suszy atmosferycznej. Długotrwały brak opadów w naturalnej konsekwencji prowadzi do spadku zawartości wody w glebie i jest to szczególnie poważne zagrożenie dla rolników i ich upraw. Niedostateczna ilość wody może być czynnikiem, który doprowadzi do poważnych strat w uprawach, przekładając się na spadek ogólnej produkcji roślinnej. Skutki takiej sytuacji możemy odczuć wszyscy jako konsumenci płodów rolnych (spadek produkcji przełoży się na wzrost cen). Susza hydrologiczna jest kolejnym etapem rozwoju suszy. Dochodzi do niej wówczas, gdy poprzednie dwa etapy niebezpiecznie się przedłużają. Charakteryzuje się pogłębieniem stanów uprzednio wskazanych, a także obniżeniem stanów wód w rzekach, jeziorach oraz zbiornikach wodnych poniżej przyjętych stanów średnich. Susza hydrogeologiczna jest ostatnim i w konsekwencji najgroźniejszym etapem rozwoju zjawiska suszy. Charakteryzuje się wyraźnym obniżeniem poziomu wód podziemnych w stosunku do stanu średniego. Zjawisko to można obserwować na przykładzie wysychających studni przydomowych. Wystąpienie tego etapu suszy stanowi ogromne zagrożenie dla człowieka oraz dla całego systemu gospodarczo – społecznego danego obszaru.
Przedstawione na mapach zagrożenia suszą informacje wskazują, iż teren gminy Górno to obszar charakteryzujący się głównie silnym i umiarkowanym zagrożeniem wystąpienia suszy rolniczej.
Mapa 26 łącznego zagrożenia suszą suma klas zagrożenia suszą rolniczą, hydrologiczną i hydrogeologiczna – ocena w siatce pól podstawowych w Gminie Górno
Źródło: opracowanie własne na podstawie programu QGIS
Podsumowanie sfery środowiskowej Zgodnie z zapisami art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rewitalizacji, obszar gminy może znajdować się w stanie kryzysowym z uwagi na koncentrację negatywnych zjawisk w sferze środowiskowej, w szczególności takich jak: przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów
51 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi lub stanu środowiska. Na podstawie analizy wskaźników określono obszary o różnym natężeniu występowania negatywnych zjawisk środowiskowych, a mianowicie: niskie, średnie i wysokie natężenie problemów środowiskowych. Podsumowanie sfery środowiskowej znajduje się w poniższej tabeli oraz zobrazowano je na mapie.
Tabela 36 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze środowiskowej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno
Ilość azbestu Potrzeba pozostającego do ochrony Koncentracja unieszkodliwienia Zły stan Obszary ryzyka Obszary L.p. Sołectwo obszarów negatywnych w ton w powietrza powodziowego zagrożone suszą cennych zjawisk przeliczeniu na 1 przyrodniczo mieszkańca
1 Bęczków 673.38 TAK TAK NIE SILNE WYSOKA 2 Cedzyna 126.39 TAK TAK NIE SILNE ŚREDNIA 3 Górno 511.49 TAK TAK NIE SILNE ŚREDNIA 4 Górno-Parcele 512.56 TAK TAK NIE SILNE ŚREDNIA 5 Krajno Drugie 911.77 TAK TAK NIE SILNE WYSOKA 6 Krajno-Parcele 446.92 TAK TAK NIE SILNE ŚREDNIA 7 Krajno Pierwsze 955.63 TAK TAK NIE SILNE WYSOKA 8 Krajno-Zagórze 456.91 TAK TAK NIE SILNE ŚREDNIA 9 Leszczyny 380.97 TAK TAK NIE UMIARKOWANE NISKA 10 Podmąchocice 1097.66 TAK TAK NIE SILNE WYSOKA 11 Radlin 551.33 TAK TAK NIE SILNE WYSOKA 12 Skorzeszyce 647.65 TAK TAK NIE SILNE WYSOKA 13 Wola Jachowa 540.58 TAK TAK NIE SILNE WYSOKA Średnia dla gminy 540.38 TAK NIE Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno, dane geoportal
52 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 27 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze środowiskowej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy w Górnie
53 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
1.5 Diagnoza sfery funkcjonalno – przestrzennej Analizując sferę funkcjonalno – przestrzenną wzięto pod uwagę dostępność infrastruktury społecznej, rekreacyjnej takiej jak boiska, place zabaw, siłownie zewnętrzne ogólnodostępne, a także dostępność do infrastruktury kulturowej, do podstawowych usług związanych z zaopatrzeniem w wodę i oczyszczaniem ścieków, dostęp do infrastruktury zdrowotnej, szkolnej oraz opieki nad dziećmi do lat 3. Przeanalizowano również dostępność oraz jakość infrastruktury komunikacyjnej oraz stan i zachowanie obiektów zabytkowych.
Dostępność infrastruktury społecznej, rekreacyjnej i kulturowej Na terenie gminy Górno funkcjonują: • Gminny Ośrodek Kultury w Górnie, • Gminna Biblioteka Publiczna w Górnie.
Gminny Ośrodek Kultury (GOK), który został powołany na mocy uchwały Nr XXIV/190/2012 Rady Gminy Górno z dnia 27 września 2012r. Od momentu utworzenia działa jako samorządowa instytucja kultury, której działalność finansowana jest z budżetu Gminy Górno w formie dotacji. Gminny Ośrodek Kultury w Górnie realizuje zadania w zakresie upowszechniania kultury, integracji społecznej i wspierania lokalnych inicjatyw kulturalnych. Siedziba Ośrodka mieści się w miejscowości Krajno– Precele 24B, zaś w jego struktury wchodzą także obiekty: Górno ul. Św. Floriana 4 oraz świetlica w Skorzeszycach ul. Szkolna 9.
Zdjęcie 1 Gminny Ośrodek Kultury w Górnie
Źródło: Urząd Gminy Górno
Stałe zajęcia prowadzone przez pracowników i instruktorów GOK w Górnie: 1. Młodzieżowa Gminna Orkiestra Dęta – próby odbywały się w GOK w Górnie,
54 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
2. Zajęcia Sekcyjne „dęte blaszane” - Młodzieżowa Gminna Orkiestra Dęta - próby odbywały się w GOK w Górnie, 3. Zajęcia Sekcyjne „dęte drewniane” - Młodzieżowa Gminna Orkiestra Dęta - próby odbywały się w GOK w Górnie, 4. Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca „Górne Nutki” – próby odbywają się na sali gimnastycznej szkoły w Górnie, 5. Zespół Śpiewaczy „Górnianecki” – próby odbywały się w GOK Górno, 6. Zespół śpiewaczy „SwaTKI” – próby odbywają się w GOK Górno, 7. Zajęcia muzyczno-wokalne (2 grupy) – zajęcia odbywają się w GOK Krajno-Parcele, 8. Grupa gitarowa – próby odbywają się w GOK Górno i Krajno-Parcele, 9. Zajęcia plastyczno-artystyczne – odbywają się w GOK Krajno-Parcele, 10. Zajęcia plastyczno-artystyczne/rzeźba - odbywają się w GOK Krajno -Parcele i Skorzeszycach, 11. Strefa nauki i eksperymentów - odbywają się we wtorki w GOK Skorzeszycach, 12. Zajęcia taneczne hip-hop – odbywały się w środy w GOK Skorzeszycach i GOK Górno, 13. Zajęcia cheerleaderek (2 grupy) - odbywają się w piątki w GOK Górno, 14. Zajęcia teatralne dla dzieci - odbywają się w poniedziałki w GOK Skorzeszyce.
Zajęcia dodatkowe: - Zajęcia szachowe dla dzieci - odbywają się w środy w GOK Krajno -Parcele i Skorzeszyce, - Zajęcia taniec towarzyski dorośli - odbywają się w piątki w GOK Górno, - Zajęcia sportowe - odbywają się od września do grudnia w GOK Skorzeszycach, - Zajęcia Fitness – odbywały się od września do stycznia w GOK Górno i Krajno-Parcele, - Zajęcia profilaktyczne.
Gminna Biblioteka Publiczna w Górnie (GBP) Instytucja ta została utworzona na mocy uchwały Nr XVI/69/87 Gminnej Rady Narodowej w Górnie z dnia 2 lutego 1987r.. Wcześniej funkcję biblioteki gminnej pełniły: Biblioteka w Woli Jachowej (od 1948r.) oraz od 1963r. Gminna Biblioteka Publiczna w Radlinie. Od 2006r. Biblioteka funkcjonuje jako samorządowa instytucja kultury, finansowana z budżetu Gminy Górno w formie dotacji. Siedziba główna Biblioteki mieści się w Górnie, a jej działalność obejmuje cały obszar gminy. GBP realizuje swoje zadania zarówno w siedzibie głównej jak i w filiach w Radlinie i Woli Jachowej. Zgodnie ze statutem, głównym przedmiotem działalności GBP w Górnie jest zaspokajanie i rozwijanie potrzeb czytelniczych i informacyjnych mieszkańców oraz zapewnienie sprawnego funkcjonowania sieci bibliotecznej na terenie gminy.
Biblioteka realizuje zadania statutowe: gromadzi, opracowuje oraz upowszechnia księgozbiór oraz służy zaspokajaniu potrzeb kulturalnych informacyjnych i oświatowych społeczeństwa. Do podstawowych zadań bibliotek należy: 1. gromadzenie, opracowywanie, przechowywanie i ochrona materiałów bibliotecznych; 2. udostępnianie zbiorów bibliotecznych na miejscu, wypożyczanie do domu; 3. prowadzenie działalności informacyjno- bibliograficznej; 4. organizowanie czytelnictwa i udostępnianie materiałów bibliotecznych ludziom niepełnosprawnym; 5. popularyzacja książek i czytelnictwa; 6. współdziałanie z innymi instytucjami upowszechniania kultury, organizacjami społecznymi.
Biblioteka gromadzi książki o różnej tematyce. Największą ilość stanowią literatura piękna dla dzieci i młodzieży, dorosłych oraz literatura popularno - naukowa. W bibliotece gromadzone są wydawnictwa encyklopedyczne, słownikowe oraz akademickie. Co roku dokonuje się zakupu nowości wydawniczych.
55 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
W Gminnej Bibliotece Publicznej w Górnie został wdrożony nowoczesny system biblioteczny Alma wraz z wyszukiwarką Primo. Dzięki temu czytelnicy mogą zapewnić szybki dostęp do informacji o zbiorach bibliotek i dostępie do katalogów Biblioteki Narodowej. Katalog umożliwia przeszukiwanie opisów wszystkich materiałów bibliotecznych Gminnej Biblioteki Publicznej w Górnie oraz w filiach w Radlinie i Woli Jachowej. Katalog umożliwia wyszukiwanie za pomocą odpowiednich słów, dotyczących autora, tytułu lub tematu. Stan księgozbioru w 2024r. wynosił 41 775 wolumeny
Tabela 37 Gminna Biblioteka Publiczna w Górnie w statystykach 2021-2024 kategoria 2021 2022 2023 2024 biblioteki publiczne na 10 tys. ludności 2,0 2,0 2,0 2,0
ludność na 1 placówkę biblioteczną (łącznie z punktami bibliotecznymi ujętymi zgodnie z siedzibą jednostki 4 995 5 037 5 061 5 078 macierzystej)
księgozbiór bibliotek na 1000 ludności 2 647,5 2 674,0 2 673,4 2 742,2
czytelnicy bibliotek publicznych na 1000 ludności 64 67 64 63 wypożyczenia księgozbioru na 1 czytelnika w 16,8 16,8 17,6 17,6 woluminach biblioteki i filie 3 3 3 3 pracownicy bibliotek (działalności podstawowej) 4 4 3 3
księgozbiór 39 676 40 404 40 593 41 775 czytelnicy w ciągu roku 957 1 008 975 965 wypożyczenia księgozbioru na zewnątrz 16 121 16 967 17 203 17 020 obiekt przystosowany do potrzeb osób 2 2 2 2 niepełnosprawnych obiekty przystosowane do potrzeb osób 1 1 1 1 niepełnosprawnych: wejście do budynku obiekty przystosowane do potrzeb osób 1 1 1 1 niepełnosprawnych: udogodnienia wewnątrz budynku Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
Biblioteka prowadzi lekcje biblioteczne dla zorganizowanych grup dzieci i młodzieży z przedszkoli i szkół podstawowych. Program lekcji proponują bibliotekarze bądź sugerują nauczyciele. Zajęcia są dostosowane do wieku i zainteresowań uczestników. Prowadzący wykorzystują aktywne metody pracy z książką i różne środki dydaktyczne. Gminna Biblioteka Publiczna posiada dostęp do internetu dla czytelników oraz umożliwia korzystanie z katalogu on-line.
Tabela 38 Komputeryzacja Gminnej Biblioteki Publicznej w Górnie w latach 2021-2024 kategoria 2021 2022 2023 2024 komputery użytkowane w bibliotece 6 6 7 6 ogółem komputery użytkowane w bibliotece 2 2 2 1 dostępne dla czytelników komputery podłączone do Internetu 2 2 2 1 dostępne dla czytelników
56 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
biblioteki, które umożliwiają korzystanie z 0 0 0 0 Internetu bezprzewodowego biblioteki, które oferują katalog on-line 0 3 3 3 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego
Kluby seniora W Górnie działają Kluby Seniora w: Radlinie, Skorzeszycach, Woli Jachowej, Leszczynach, Górnie, Krajnie oraz Bęczkowie.
Zdjęcie 2 Budynek Klubu Seniora w Radlinie
Źródło: Urząd Gminy Górno
Tabela 39 Dostęp do infrastruktury kulturalnej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa (wg stanu na 31.10.2025r.) Świetlica/obiekt L.p. Sołectwo szkoła biblioteka kultury 1. Bęczków NIE TAK NIE 2. Cedzyna NIE TAK NIE 3. Górno TAK TAK TAK 4. Górno-Parcele NIE - NIE 5. Krajno Drugie NIE TAK NIE 6. Krajno-Parcele TAK NIE 7. Krajno Pierwsze NIE TAK NIE 8. Krajno-Zagórze NIE NIE 9. Leszczyny NIE TAK NIE 10. Podmąchocice NIE NIE 11. Radlin NIE TAK TAK 12. Skorzeszyce NIE NIE 13. Wola Jachowa NIE TAK TAK Źródło: Urząd Gminy Górno
57 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 28 Lokalizacja infrastruktury kulturalnej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
Infrastruktura sportowa i rekreacyjna Ważnym elementem infrastruktury są obiekty o przeznaczeniu integracyjnym w aspekcie sportu, rekreacji i kultury, które pełnią ważne funkcje społeczne. Na terenie gm. Górno znajdują się liczne place zabaw oraz boiska sportowe. Większość z nich zlokalizowana jest w pobliżu szkół lub przy budynkach remiz strażackich. W sołectwie Górno znajduje się duże boisko sportowe, na którym rozgrywane są mecze zespołu sportowego piłki nożnej - GKS.
Tabela 40 Dostęp do infrastruktury sportowo – rekreacyjnej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa Boisko z Siłownia L.p. Sołectwo Boisko trawiaste typu Plac zabaw zewnetrzna "Orlik"
1. Bęczków 1 - 1 1 2. Cedzyna 1-sztuczna trawa - 1 1 3. Górno 1-sztuczna trawa - - 1 4. Górno-Parcele - - - - 5. Krajno Drugie - - - - 6. Krajno-Parcele - - - - 7. Krajno Pierwsze 1 - - 1 8. Krajno-Zagórze - - - 9. Leszczyny 1 - 1 1 10. Podmąchocice - - -
58 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
11. Radlin - 1 - 1 12. Skorzeszyce 1-wielofunkcyjne - 1 1 13. Wola Jachowa 1 - - 1 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
Mapa 29 Dostęp do infrastruktury rekreacyjno - sportowej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
Z przedstawionych powyżej danych wynika, iż na 13 sołectw jedynie 4 nie posiada rozwiniętej infrastruktury kulturalnej, a 5 nie dysponuje na swoim obszarze infrastrukturą sportową i rekreacyjną. Są to miejscowości na obrzeżach gminy, których mieszkańcy korzystają z infrastruktury w innych sołectwach. Jak pokazują powyższe dane infrastruktura społeczna koncentruje się na terenie sołectwa Górno (szkoła, biblioteka, świetlica, klub seniora, ośrodek zdrowia). Dbałość o jak najlepszy stan infrastruktury służącej mieszkańcom całej gminy powinien być jednym z priorytetów rewitalizacji, zwłaszcza, że dobrze rozwinięta infrastruktura pozytywnie wpływa na odbiór gminy przez osoby przybywające i może stanowić ważny argument w kontekście wyboru miejsca zamieszkania. W pierwszej kolejności należy zatem zadbać o infrastrukturę, która nie znajduje się w stanie zadowalającym. Infrastruktura szkolna jest najlepiej rozwinięta w miejscowościach Cedzyna, Radlin i Górno z uwagi m.in. na dobre skomunikowanie z innymi miejscowościami i położenie blisko miasta Kielce.
Dostęp do infrastruktury szkolnej oraz infrastruktury opieki nad dziećmi do lat 3 Edukacja jest bardzo ważną dziedziną życia społecznego, dlatego dla zapewnienia wysokiej jakości kształcenia należy stworzyć spójny i efektywny program działań służących optymalnemu rozwojowi najważniejszych podmiotów edukacji – dziecka na etapie wczesnoszkolnym, ucznia i dorosłego uczestnika kształcenia ustawicznego, a także nauczyciela, zaangażowanego w proces edukacji.
59 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Gmina Górno jest organem prowadzącym dla następujących placówek edukacyjnych: 1. Szkoła Podstawowa im. Piotra Ściegiennego w Bęczkowie, 2. Zespół Szkolno – Przedszkolny w Cedzynie, 3. Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Górnie, 4. Szkoła Podstawowa im. ks. Jerzego Popiełuszki w Krajnie, 5. Szkoła Podstawowa im. Noblistów Polskich w Leszczynach, 6. Zespół Szkolno – Przedszkolny w Radlinie, 7. Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Skorzeszycach, 8. Szkoła Podstawowa im. gen. Władysława Sikorskiego w Woli Jachowej, 9. Zespół Żłobków w Gminie Górno: • Żłobek Gminny „Radosna Polanka Marii Skłodowskiej – Curie” w Radlinie, • Żłobek Gminny w Cedzynie.
Tabela 41 Liczba uczniów i przedszkolaków na terenie gminy Górno L.p. Nazwa szkoły Liczba oddz. Liczba dzieci 1 SP Bęczków 11 194 2 ZSP Cedzyna 22 453 3 SP Górno 17 289 4 SP Krajno 19 377 5 SP Leszczyny 10 139 6 ZSP Radlin 12 214 7 SP Skorzeszyce 11 192 8 SP Wola Jachowa 10 151 9 Razem 112 2009 Źródło: Dane Urzędu Gminy w Górnie
W roku szkolnym 2024/2025 łącznie we wszystkich szkołach funkcjonujących na terenie Gminy Górno uczyło się 2009 dzieci.
Tabela 42 Liczba dzieci w wieku przedszkolnym na terenie Gminy Górno w roku szkolnym 2024/2025 Liczba dzieci Liczba objętych L.p. Nazwa jednostki Liczba miejsc oddziałów wychowaniem przedszkolnym Szkoła Podstawowa im. Piotra 1 3 75 Ściegiennego w Bęczkowie 73 Zespół Szkolno – Przedszkolny w 2 7 175 Cedzynie 161 Szkoła Podstawowa im. Janusza 3 4 100 Korczaka w Górnie 74 Szkoła Podstawowa im. ks. 4 5 130 Jerzego Popiełuszki w Krajnie 111 Szkoła Podstawowa im. 5 Noblistów Polskich w 2 50 30 Leszczynach Zespół Szkolno – Przedszkolny w 6. 4 120 Radlinie 94
60 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Szkoła Podstawowa im. Jana 7. 3 75 Pawła II w Skorzeszycach 49 Szkoła Podstawowa im. gen. 8 Władysława Sikorskiego w Woli 2 50 38 Jachowej Razem 30 775 630 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy w Górnie
Dowożenie uczniów do szkół Gmina Górno realizuje obowiązki określone w art. 17 ustawy o systemie oświaty - dowóz uczniów do szkół, których droga z domu do szkoły przekraczała : ▪ 3 km – w przypadku uczniów klas 0 – IV szkół podstawowych, ▪ 4 km – w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych.
Uczniowie dowożeni są do szkół podstawowych i przedszkoli. Uczniowie niepełnosprawni dowożeni są także przez rodziców. W takim przypadku z budżetu gminy dokonuje się rodzicom zwrotu poniesionych kosztów za dowóz uczniów na podstawie uchwały Rady Gminy. W czasie dowozów dzieci mają zapewnioną opiekę opiekuna. Działania szkół i nauczycieli w zakresie profilaktyki: ▪ budowania dobrych relacji z rodzicami i pozyskiwanie ich jako sojuszników w realizacji działań wychowawczych i profilaktycznych, ▪ pomoc uczniom mającym trudności w nauce, ▪ wypracowania wspólnej polityki szkoły oraz konsekwentne jej wdrażanie, ▪ wczesne diagnozowania uczniów – udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, ▪ współdziałanie z rodziną - stwarzania przyjaznego klimatu (m.in. emocjonalnego wsparcia dzieciom w trudnych dla nich sytuacjach), ▪ szkolenia kadry pedagogicznej w zakresie profilaktyki zagrożeń oraz umiejętności wychowawczych, ▪ stworzenie kanonu właściwego zachowania uczniów - „Kodeksu dobrego zachowania”.
Uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych Szczególnej uwagi wymagają dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Najliczniejszą grupę stanowią uczniowie o obniżonych funkcjach percepcyjno – motorycznych. Dzieci z tego rodzaju dysfunkcją uczestniczą w zajęciach korekcyjno – kompensacyjnych. Natomiast uczniowie z zaburzeniami mowy korzystają z terapii logopedycznej. Kolejną grupę stanowią dzieci z niepełnosprawnościami. Dyrektor szkoły ma obowiązek zorganizować naukę dziecku niepełnoprawnemu na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży. Decyzja o liczbie godzin podejmowana jest przez dyrektora szkoły i organ prowadzący po uzyskaniu orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania lub indywidualnego nauczania systemem szkoły specjalnej z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej.
Na terenie gminy funkcjonują 2 żłobki w formie Zespołu Żłobków w Gminie Górno (od 01.12.2019r.) w skład, którego wchodzą: Żłobek Gminny „RADosna POLanka Marii Skłodowskiej- Curie” w Radlinie oraz Żłobek Gminny w Cedzynie.
- Żłobek Gminny „Radosna Polanka Marii Skłodowskiej – Curie” w Radlinie; Został on otwarty w grudniu 2017 r. i oferuje profesjonalną opiekę dla 58 dzieci w wieku od 20 tygodnia życia do lat 3, w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych.
61 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Zdjęcie 3 Żłobek w Cedzynie
Źródło: Urząd Gminy w Górnie
- Żłobek Gminny w Cedzynie. Powstał w 2019 r. i w ramach projektu unijnego prowadził stacjonarne zajęcia dodatkowe: • z rytmiki – prowadzone w formie dostosowanej do wieku i potrzeb dzieci; • z logopedą - zadaniem logopedy jest dbałość o poprawne wybrzmiewanie poszczególnych głosek; w trakcie terapii logopedycznej zwracana jest szczególna uwaga na artykulację, oddech, głos, zakres słownictwa i jego rozumienie, motywację do mówienia oraz poziom umiejętności opowiadania; zajęcia odbywają się grupowo lub indywidualnie; • z lektorem j. angielskiego – w ramach tych zajęć nauczyciel w formie zabawy prowadzi zajęcia indywidualne i grupowe oraz współpracuje z opiekunami; • z psychologiem – w ramach tych zajęć indywidualnych prowadzone są obserwacje mające na celu wytypowanie dzieci wymagających wczesnej interwencji i pomocy specjalistycznej; psycholog prowadzi konsultacje indywidualne oraz na bieżąco współpracuje z opiekunami i rodzicami dzieci.
Dostępność do opieki zdrowotnej Jednostką prowadzącą działalność w zakresie ochrony zdrowia na terenie gminy Górno jest Zespół Ośrodków Zdrowia w Górnie. Placówka ta świadczy usługi medyczne w oparciu o dwie jednostki organizacyjne: Ośrodek Zdrowia w Górnie oraz Ośrodek Zdrowia w Radlinie. W chwili obecnej ośrodki te w pełni wykorzystują dostępne zasoby. Ogólna liczba pacjentów zapisanych do lekarza pierwszego kontaktu wynosi 10 816 osób. W Ośrodku Zdrowia w Górnie przyjmuje: - 2 lekarzy medycyny rodzinnej, - lekarz pediatra, - lekarz stomatolog (w ramach indywidualnego kontraktu z NFZ).
W Ośrodku Zdrowia w Górnie działają trzy poradnie specjalistyczne: reumatologiczna, neurologiczna, ginekologiczno–położnicza oraz gabinet USG.
Tabela 43 Liczba udzielonych porad w Gminie Górno w latach 2021-2024
62 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Kategoria 2021 2022 2023 2024 Liczba udzielonych porad 38 745 39 799 42 086 43 045 Źródło: dane Głównego Urzędu Statystycznego
Infrastruktura drogowa Gmina Górno jest gminą wiejską położoną w centralnej części woj. świętokrzyskiego, na terenie powiatu kieleckiego. Przez gminę przebiega droga krajowa nr 74 (Sulejów – Żarnów – Ruda Maleniecka – Kielce – Łagów – Opatów – Ożarów – Annopol – Kraśnik – Janów Lubelski – Frampol – Gorajec – Szczebrzeszyn – Zamość – Hrubieszów – Zosin – granica państwa) oraz drogi o znaczeniu wojewódzkim: nr 745 (Dąbrowa – Masłów – Radlin), nr 752 (Górno – Bodzentyn – Rzepin Pierwszy) oraz nr 753 (Wola Jachowa – Nowa Słupia).
Układ dróg dostosowany jest do struktury zabudowy oraz odpowiada miejscowym potrzebom, natomiast stan techniczny części dróg wskazuje na ciągłą potrzebę przeprowadzenia remontów i modernizacji. Konieczna jest przebudowa części odcinków dróg lokalnych oraz budowa chodników. Istotną kwestią w funkcjonowaniu i organizacji transportu na terenie Gminy jest stale zwiększające się
natężenie ruchu drogowego. Zdecydowanie większy ruch powoduje duże zagrożenie dla bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów. Zagrożenie to spowodowane jest przez niewystarczającą ilością ciągów pieszych i rowerowych przy głównych osiach komunikacyjnych gminy.
Mapa 30 Układ komunikacyjny Gminy Górno Źródło: Raport o stanie Gminy Górno za 2024r.
63 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Potrzeby zgłoszone w tym zakresie przez samorząd na etapie przygotowania Diagnozy: ▪ część dróg gminnych i powiatowych wymaga modernizacji (także przebudowy, w tym wymiany nawierzchni, budowy chodników, przejść dla pieszych, budowy oświetlenia), ▪ budowa chodników przy ulicach w miejscach, gdzie ruch jest bardziej wzmożony oraz modernizacja istniejących, ▪ budowa i modernizacja chodników w miejscowościach, gdzie ma to uzasadnienie z uwagi na bezpieczeństwo mieszkańców, ▪ budowa infrastruktury dla ruchu niezmotoryzowanego – drogi, ścieżki i pasy rowerowe, strefy wolne od ruchu samochodowego.
Stan i zachowanie obiektów zabytkowych Na terenie gminy znajdują się zabytki architektury i budownictwa stanowiące pozostałości historycznie ukształtowanej zabudowy i posiadające cenne walory kompozycyjno-przestrzenne i architektoniczne. Część z nich została wpisana w całości lub w części do rejestru prowadzonego przez Świętokrzyskiego Konserwatora Zabytków w Kielcach.
Tabela 44 Wykaz zabytków znajdujących się na terenie gminy Górno wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych stan 30.06.2025r. L.p. rejestr numer Przedmiot ochrony miejscowość - kościół par. pw. Chrystusa Króla, 1926-34, nr rej.: Krajno- 1 A 936/1-2 - dzwonnica, Parcele - cmentarz kościelny ze schodami, 2 A 317 - kościół par. pw. św. Jacka, Leszczyny 3 A 318 - cmentarz parafialny, 1846, Leszczyny 4 A 319 - cmentarz parafialny „stary”, pocz. XIX, Leszczyny - płyta nagrobna Salomei z Sagdyńskich Skłodowskiej, 5 B 294 Leszczyny kam., 1882, Wola 6 A 320 - kaplica pw. św. Joachima, Jachowa Źródło: Rejestr zabytków nieruchomych województwa świętokrzyskiego
Tabela 45 Zabytki wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków L.p. Miejscowość Obiekt Nr działki Datowanie Miejsce Pamięci -pomnik poświęcony Stefanowi 169, dz.nr ewid: 65/1 1 Górno 1997 Żeromskiemu obręb 03 Pomnik Ofiar Pacyfikacji Mieszkańców Gmin Górno i dz.nr ewid.: 1190/2 obręb 2 Górno 2014 Daleszyce 03 3 Górno Cmentarz parafialny dz.nr ewid:231 obręb 04 1935 4 Górno Mogiła Nieznanego Żołnierza Armii Radzieckiej dz.nr ewid: 231 obręb 04 1944 Cmentarz przykościelny (Zespół kościoła parafialnego dz.nr ewid: 587/1 obręb 5 Leszczyny 1600 p.w. Św.Jacka) 09 6 Leszczyny Figura NMP Niepokalanie Poczętej dz.nr ewid:333/6 obręb 09 1916-1923 Tablica pamiątkowa rodziców Stefana Żeromskiego (w 7 Leszczyny dz.nr.ewid:587/1 obręb 09 1950 kościele parafialnym p.w.Św. Jacka) Tablica pamiątkowa ku czci poległych żołnierzy Armii 8 Leszczyny dz.nr.ewid;587/1obręb 09 1988 Krajowej (na kościele parafialnym pw. Św. Jacka) dz. Nr. Ewid. 333/6 obręb 9 Leszczyny Pomnik ku czci poległych żołnierzy Armii Krajowej 2008 09
64 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Ogrodzenie z bramkami (Zespół kościoła parafialnego dz.nr ewid: 587/1 obręb 10 Leszczyny 1900 p.w.Św. Jacka) 09 Cmentarz parafialny tzw. „Nowy" Rejestr A.318 decyzja dz.nr ewid:2239/7,236/2 11 Leszczyny 1846 z dnia 12.05.1992 ,238 obręb 09 Płyta nagrobna Salomei z Sagatyńskich Skłodowskiej (na 12 Leszczyny cmentarzu parafialnym „Nowym") Rejestr 294 B z dnia dz.nr ewid:238 obręb 09 - 28.06.2012r. Cmentarz parafialny tzw. „Stary",Rejestr A.319 13 Leszczyny dz.nr ewid:238 obręb 09 XIX w decyzja z dnia 12.05.1992r Kościół parafialny RejestrA.317 decyzja z 14 Leszczyny dnia25.07.1966r. (Zespół kościoła parafialnego p. ewid:587/1 obręb 09 1600 w. Św .Jacka) Krajno dz. nr ewid:30/2 obręb 15 Pomnik pacyfikacji mieszkańców Krajna 1969 Pierwsze 06 16 Krajno Parcele Mogiła zbiorowa żołnierzy Wojska Polskiego dz. nr ewid:76 obręb 06 2004 17 Krajno Parcele Mogiła zbiorowa żołnierzy radzieckich, dz. nr ewid:76 obręb 06 1945 Mogiła zbiorowa ofiar hitlerowskiej pacyfikacji 28 18 Krajno Parcele dz. nr ewid:76 obręb 06 2006 mieszkańców Krajna, Dzwonnica Rejestr A.936/2 decyzja z dnia 19 Krajno Parcele 26.04.2017 (Zespół kościoła parafialnego p.w. dz.nr ewid:80 obręb 06 1936-1940 Chrystusa Króla) r. Ogrodzenie z bramkami (Zespół kościoła dz.nr ewid:80,675 obręb 20 Krajno Parcele 1934 parafialnego p.w. Chrystusa Króla ) 06 Kościół parafialny (Zespół kościoła parafialnego p. dz. nr ewid:80,675 21 Krajno Parcele w. Chrystusa Króla),Rejestr A.936/1 decyzja z dnia 1934 obręb 06 26.04.2017r. 22 Krajno Parcele Cmentarz parafialny, dz. nr ewid: 76 obręb 09 1930 dz. nr ewid: 584 obręb I poł. XIX 23 Krajno Drugie Kapliczka przydrożna, 5 w Kaplica pw. Św. Joachima,Rejestr A.320 decyzja z dz. nr ewid: 762/4 I poł. XIX 24 Wola Jachowa dnia 15.01.1957 r.oraz z dnia 15.06.1967 r. obręb 13 w. Pomnik upamiętniający ofiary niemieckich zbrodni dz.nr ewid:1041/5 25 Skorzeszyce 1970/2018 w 1944 r. obręb 12 dz. nr ewid: 26 Skorzeszyce Cmentarz parafialny 1044,1292,1293,1295 1935 obręb 12 Źródło: Gmina ewidencja zabytków Gminy Górno
Na terenie gminy Górno nie występują stanowiska archeologiczne wpisane do Rejestru Zabytków Województwa Świętokrzyskiego.
Tabela 46 Stanowiska archeologiczne wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków Nr Nr obszaru stanowiska L.p. Nazwa Miejscowość AZP w miejscowości 1 Ślad osadnictwa - neolit? AZP 86-65 5 Górno 2 Osada - okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 6 Górno
65 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Slad osadnictwa - prahistoria .Ślad produkcji dymarskiej - 3 okres wpływów rzymskich .Ślad osadnictwa -wczesne średniowiecze XI -XII w. AZP 86-65 7 Górno 4 Ślad osadnictwa okres nowożytny XVIII-XIX w. AZP 86-65 8 Górno 5 Osada - okres nowożytny XVII -XVIII w.? AZP 86-65 9 Górno 6 Osada - okres nowożytny XVII-XVIII w. ? AZP 86-65 10 Górno Ślad osadnictwa - późne średniowiecze / okres 7 nowożytny XVI-XVII w.? AZP 86-65 11 Górno Osada późne średniowiecze /okres nowożytny XVI-XIX 8 w.? AZP 86-65 12 Górno 9 Osada okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 13 Górno Ślad osadnictwa -późny okres wpływów rzymskich ? 10 Osada okres nowożytny XVIIXVIII w.? AZP 86-65 14 Górno 11 Ślad osadnictwa - epoka kamienia AZP 86-65 15 Górno 12 Osa da okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 16 Górno Osada późne średniowiecze okres nowożytny XVI-XVII w. 13 Osada okres nowożytny XVII-XVII w. AZP 86-65 17 Górno Ślad osadniczy - późne średniowiecze ? XIII-XIV w.? 14 Osada -okres nowożytny AZP 86-65 18 Górno 15 Ślad osadnictwa okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 4 Górno. Rudki 16 Osada okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 7 Górno. Rudki 17 Ślad osadnictwa okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 8 Górno. Rudki 18 Osada okres nowożytny XVII -XIX w. AZP 86-65 19 Górno. Rudki Ślad osadnictwa - prahistoria .Osada - okres nowożytny 19 XVII-XIX w.? AZP 86-65 20 Górno. Rudki Ślad osadnictwa -późne średniowiecze ? XV/XVI w.?. 20 Osada -okres nowożytny XVIII w.? AZP 86-65 21 Górno. Rudki 21 Ślad osadnictwa - epoka kamienia AZP 86-65 22 Górno 22 Osada -okres nowożytny XVII w.,? AZP 86-65 23 Górno 23 Ślad osadnictwa późne średniowiecze XIVXV w.? AZP 86-65 24 Górno Rudki 24 Osada ?-? AZP 86-65 25 Wola Jachowa 25 Osada? -epoka kamienia AZP 86-65 27 Wola Jachowa Osada - mezolit? Neolit, średniowiecze, okres 26 nowożytny? AZP 86-65 26 Wola Jachowa 27 Osada okres nowożytny XVIII-IX w.? AZP 86-65 28 Wola Jachowa Ślad osadnictwa - późne średniowiecze XV-XVI w.? Osada 28 okres nowożytny XVII-XVI w.? AZP 86-65 29 Wola Jachowa 29 Osada - okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 30 Wola Jachowa Ślad osadnictwa - późne średniowiecze XV w.? Osada - 30 okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 31 Wola Jachowa Osada późne średniowiecze / okres nowożytny XVI-XVIII 31 w.? AZP 86-65 32 Wola Jachowa Osada późne średniowiecze / okres nowożytny XVI-XVIII 32 w.? AZP 86-65 33 Wola Jachowa Ślad osadnictwa -późne średniowiecze XV w.? Osada - 33 okres nowożytny XVII-XIX w. ? AZP 86-65 34 Wola Jachowa Ślad osadnictwa - późne średniowiecze XIV/XV w. Osada - 34 późne średniowiecze okres nowożytny XVXVI-XVIII w.? AZP 86-65 35 Wola Jachowa
66 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Ślad osadnictwa późne średniowiecze XVXVI w.? Osada 35 późne średniowiecze /okres nowożytny XVI-XVII w. / AZP 86-65 36 Wola Jachowa Osada -późne średniowiecze XV/ XVI w.? Osada -okres 36 nowożytny XVIII w.? AZP 86-65 37 Wola Jachowa 37 Osada- okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 38 Wola Jachowa Ślad osadnictwa - późne średniowiecze XIV-XVI w.? 38 Osada - okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 39 Wola Jachowa Ślad osadnictwa -późne średniowiecze XV w.? Osada 39 okres nowożytny XVIIXVIII w.? AZP 86-65 40 Wola Jachowa 40 Ślad osadnictwa -epoka kamienia AZP 86-65 41 Wola Jachowa Ślad osadnictwa -późne średniowiecze XV/XVI w.?Osada - 41 okres nowożytny XVIII w.? AZP 86-65 42 Wola Jachowa Ślad osadnictwa -późne średniowiecze XIV/XV w.? Osada 42 okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 43 Wola Jachowa 43 Osada okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 66 Skorzeszyce 44 Ślad osadnictwa -epoka kamienia (neolit) AZP 86-65 67 Skorzeszyce 45 Osada okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 68 Skorzeszyce 46 Ślad osadnictwa -późne średniowiecze XV w.? AZP 86-65 69 Skorzeszyce Ślad osadnictwa -późne średniowiecze XV w.? Osada 47 okres nowożytny XVIII- XIX w.? AZP 86-65 70 Skorzeszyce Ślad osadnictwa -późne średniowiecze XIV/XV w.? Osada 48 okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 71 Skorzeszyce 49 Osada- okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 72 Skorzeszyce 50 Osada- okres nowożytny XVIII-XIX w.? AZP 86-65 73 Skorzeszyce 51 Osada okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 74 Skorzeszyce 52 Osada okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 75 Skorzeszyce 53 Osada okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 76 Skorzeszyce Ślad osadnictwa -wczesne średniowiecze XI/XIII, Osada 54 okres nowożytny XVII-XVIII w.? AZP 86-65 77 Skorzeszyce 55 Osada -okres nowożytny XVII w.? AZP 86-65 78 Skorzeszyce 56 Ślad osadnictwa -epoka kamienia AZP 86-65 79 Skorzeszyce 57 Osada okres nowożytny XVI-XIX w.? AZP 86-65 80 Skorzeszyce Ślad osadnictwa późne średniowiecze XV-XVI w.? Osada - 58 okres nowożytny AZP 86-65 81 Skorzeszyce 59 Osada okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 82 Skorzeszyce 60 Osada - okres nowożytny XVII-XIX w.? AZP 86-65 83 Skorzeszyce 61 Osada - okres nowożytny XVI-XIX w.? AZP 86-65 84 Skorzeszyce 62 Osada -okres nowożytny XVII w.? AZP 86-65 85 Skorzeszyce 63 Znalezisko luźne (?) -neolit AZP 86-63 27 Cedzyna Cmentarzysko (?)-prahistoria, Osada lub cmentarzysko 64 szkieletowe (?)-wczesne średniowiecze (VII-XII w.) AZP 86-63 26 Cedzyna 65 Cedro-Mazur" Kopiec, Winnica "-kurhan(?) Cedzyna
66 Góra Radostowa (w granicach Gminy Górno) Bęczków, Podmąchocice 67 Ślad osadnictwa -epoka kamienia AZP 84-65 121 Krajno Zagórze Źródło: Gminna Ewidencja Zabytków Gminy Górno
67 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 31 Obszary lokalizacji najcenniejszych zabytków wymagających ochrony na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urząd Gminy Górno
Podsumowanie sfery funkcjonalno -przestrzennej Zgodnie z zapisami art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rewitalizacji, obszar gminy może znajdować się w stanie kryzysowym z uwagi na koncentrację negatywnych zjawisk w sferze funkcjonalno - przestrzennej w momencie wystąpienia takich zjawisk jak: niewystarczające wyposażenie w infrastrukturę techniczną i społeczną lub jej zły stan techniczny, brak dostępu do podstawowych usług lub ich niskiej jakości, niedostosowania rozwiązań urbanistycznych do zmieniających się funkcji obszaru, niedostosowania infrastruktury do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami. Na podstawie analizy wskaźników określono obszary o różnym natężeniu występowania negatywnych zjawisk. Najmniej korzystnie „wypadły” sołectwa: Górno-Parcele, Krajno Drugie, Krajno-Parcele, Krajno- Zagórze, Podmąchocice. Podsumowanie sfery funkcjonalno - przestrzennej znajduje się w poniższej tabeli oraz zwizualizowano je na mapie.
68 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 32 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze funkcjonalno - przestrzennej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno
Źródło: opracowanie własne na podstawie dane Urząd Gminy Górno
69 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Tabela 47 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze funkcjonalno - przestrzennej w Gminie Górno w podziale na sołectwa Dostęp do Dostępność i Dostęp do Dostęp do Dostępność i Potrzeba Potrzeba infrastruktury jakość infrastruktury Koncentracja L.p. Sołectwo infrastruktury jakość usług modernizacji ochrony sportowej i infrastruktury opieki nad dziećmi negatywnych zjawisk kulturowej zdrowotnych dróg zabytków rekreacyjnej szkolnej do lat 3 1. Bęczków TAK TAK TAK TAK TAK TAK NIE NISKA 2. Cedzyna TAK TAK TAK TAK TAK TAK NIE NISKA 3. Górno TAK TAK TAK TAK TAK TAK TAK NISKA 4. Górno-Parcele NIE NIE TAK TAK TAK TAK NIE WYSOKA 5. Krajno Drugie TAK NIE TAK TAK TAK TAK TAK WYSOKA 6. Krajno-Parcele TAK NIE TAK TAK TAK TAK TAK WYSOKA Krajno 7. Pierwsze TAK TAK TAK TAK TAK TAK TAK ŚREDNIA 8. Krajno-Zagórze NIE NIE TAK TAK TAK TAK NIE WYSOKA 9. Leszczyny TAK TAK TAK TAK TAK TAK TAK ŚREDNIA 10. Podmąchocice NIE NIE TAK TAK TAK TAK NIE WYSOKA 11. Radlin TAK TAK TAK TAK TAK TAK NIE ŚREDNIA 12. Skorzeszyce NIE TAK TAK TAK TAK TAK TAK ŚREDNIA 13. Wola Jachowa TAK TAK TAK TAK TAK TAK NIE NISKA Źródło: opracowanie własne na podstawie dane Urzędu Gminy Górno
70 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
1.6 Diagnoza sfery technicznej Analizując sferę techniczną wzięto pod uwagę dostęp do infrastruktury kanalizacyjnej, wodociągowej i gazowej.
Dostępność do podstawowych usług związanych z zaopatrzeniem w wodę i oczyszczaniem ścieków
Zadania zakresu gospodarki wodno – ściekowej realizowane w Gm. Górno realizowane są przez Zakład Usług Komunalnych w Górnie. Zakład zarządza siecią wodociągową o szacowanej łącznej długości 146,5 km i siecią kanalizacyjną o długości 155,1 km, 3 Stacjami Uzdatniania Wody (Górno, Krajno, Leszczyny).
Sieć wodociągowa Głównym źródłem zaopatrzenia w wodę ludności i przemysłu na terenie gminy Górno stanowią wody podziemne. Utwory starszego paleozoiku w obrębie trzonu paleozoicznego Gór Świętokrzyskich wykształcone w postaci osadów piaskowcowo-ilasto-mułowych są praktycznie bezwodne. Obok obszarów bezwodnych istnieją obszary wodonośnych utworów środkowego i górnego dewonu oraz triasu, zasobnych w wodę o wysokiej jakości. Ujmowana woda studniami wierconymi nadaje się bezpośrednio lub po prostym uzdatnieniu do spożycia. Woda rozprowadzana jest do odbiorców systemem sieci wodociągowej zakończonej przyłączami do poszczególnych posesji. Gmina Górno jest zwodociągowana w około 98 % istniejących zabudowań, ponadto dostarcza wodę do przyległych miejscowości zlokalizowanych w sąsiednich gminach, tj.: Masłów, Bodzentyn, Bieliny i Kielce. ZUK Górno w 2024 r. łącznie wyprodukował 745 227 m3 wody, z czego: - 508 12700 m3 - dostarczono do odbiorców na terenie gminy Górno, - 28 200 m3 - pobrano na własne cele technologiczne, - 50 100 m3 - sprzedano do gmin ościennych (Bieliny, Bodzentyn, Kielce), -158 800 m3 – to straty spowodowane awariami i innymi czynnikami niezależnymi od zakładu.
Na koniec 2024r. funkcjonowało 4472 czynne przyłącza wodociągowe do budynków i innych obiektów. W trakcie roku odnotowano i usunięto 136 awarii, które występowały zarówno na sieci jak i na przyłączach wodociągowych.
Tabela 48 Wskaźniki zwodociągowania w Gminie Górno w latach 2021-2024 kategoria 2021 2022 2023 2024 długość eksploatowanej sieci wodociągowej 140,4 143,4 144,3 146,5 (rozdzielczej i przesyłowej) przyłącza prowadzące do budynków mieszkalnych 4 333 4 443 4 471 4 472 i zbiorowego zamieszkania awarie sieci wodociągowej 74 83 66 136 woda dostarczona 491,1 508,3 507,2 508,1 zużycie wody w gospodarstwach domowych 27,5 26,4 26,2 27,8 ogółem na 1 mieszkańca ludność korzystająca z sieci wodociągowej 14 661 14 790 14 864 14 913 Korzystający z instalacji w % ogółu ludności 97,8 97,9 97,9 97,9 Budynki mieszkalne podłączone do wodociągu - w 100 100 99,1 99,2 % ogółu budynków Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS
71 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Sieć kanalizacja Zakład Usług Komunalnych w Górnie zarządza dwoma komunalnymi oczyszczalniami ścieków w Cedzynie i Skorzeszycach. Ponadto, Zakład obsługuje również system kanalizacji sanitarnej wewnętrznej z oczyszczalniami ścieków bytowych dla budynków Urzędu Gminy w Górnie oraz dla budynków Szkoły Podstawowej w Krajnie.
Tabela 49 Infrastruktura kanalizacyjna na terenie gminy Górno w latach 2021-2024 Wodociąg 2021 2022 2023 2024 długość czynnej sieci kanalizacyjnej 144,8 157,2 164,6 166,1 przyłącza prowadzące do budynków mieszkalnych i zbiorowego 2 209 2 471 2 742 2 916 zamieszkania
awarie sieci kanalizacyjnej 67 41 74 247
ludność korzystająca z sieci 7 591 8 077 8 528 8 808 kanalizacyjnej Korzystający z instalacji w % ogółu 50,7 53,5 56,2 57,8 ludności Budynki mieszkalne podłączone do 49,1 53,6 59,2 63,2 kanalizacji - w % ogółu budynków Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS
Sieć gazowa Nie wszyscy mieszkańcy gminy Górno mają dostęp do sieci gazowej, ale sieć ta jest sukcesywnie rozbudowywana. Dystrybucja gazu bezprzewodowego prowadzona jest przez prywatnych pośredników i obejmuje wszystkie sołectwa. Gaz wykorzystywany jest głownie do celów socjalno – bytowych (głównie do przygotowywania posiłków oraz ciepłej wody użytkowej). W gm. Górno powszechnie stosuje się ciekły gaz propan-butan.
Tabela 50 Infrastruktura gazowa na terenie gminy Górno w latach 2021-2024 Kategoria 2021 2022 2023 2024 długość czynnej sieci ogółem w m 3 718 3 997 4 346 5 764 długość czynnej sieci przesyłowej w m 0 0 0 0 czynne przyłącza do budynków ogółem 15 68 80 87 (mieszkalnych i niemieszkalnych) czynne przyłącza do budynków 12 55 77 84 mieszkalnych odbiorcy gazu (gospodarstwa domowe) 28 127 152 163 odbiorcy gazu (gospodarstwa domowe) 17 55 73 79 ogrzewający mieszkania gazem ludność korzystająca z sieci gazowej 2,1 4,7 5,2 5,4 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS
Tabela 51 Dostęp do infrastruktury wodno- kanalizacyjno- gazowej w Gminie Górno w podziale na sołectwa L.p. Sołectwo wodociągowej kanalizacyjnej gazowej 1. Bęczków TAK TAK NIE 2. Cedzyna TAK TAK NIE 3. Górno TAK CZĘŚCIOWO CZĘŚCIOWO
72 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
4. Górno-Parcele TAK NIE NIE 5. Krajno Drugie TAK NIE NIE 6. Krajno-Parcele TAK NIE NIE 7. Krajno Pierwsze TAK NIE NIE 8. Krajno-Zagórze TAK TAK NIE 9. Leszczyny TAK TAK NIE 10. Podmąchocice TAK NIE NIE 11. Radlin TAK TAK NIE 12. Skorzeszyce TAK TAK NIE 13. Wola Jachowa TAK TAK NIE Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
Mapa 33 Dostęp do infrastruktury wodociągowej w Gminie Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
73 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 34 Dostęp do infrastruktury kanalizacyjnej w Gminie Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
74 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 35 Dostęp do infrastruktury gazowej w Gminie Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy Górno
Podsumowanie sfery technicznej Zgodnie z zapisami art. 9 ust. 1 pkt. 4 ustawy o rewitalizacji o stanie kryzysowym w sferze technicznej na obszarze gminy świadczy w szczególności degradacja stanu technicznego obiektów budowlanych, w tym o przeznaczeniu mieszkaniowym oraz niefunkcjonowaniu rozwiązań technicznych umożliwiających efektywne korzystanie z obiektów budowlanych w szczególności w zakresie energooszczędności i ochrony środowiska. Poniższa tabela oraz mapa przedstawiają informację na temat koncentracji negatywnych zjawisk w sferze technicznej. Tabela 52 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze technicznej w Gminie Górno w podziale na sołectwa
Dostęp do inf. Dostęp do inf. Dostęp do Koncentracja L.p. Sołectwo wodociągową kanalizacyjnej inf. gazowej negatywnych zjawisk
1. Bęczków TAK TAK NIE ŚREDNIA 2. Cedzyna TAK TAK NIE ŚREDNIA 3. Górno TAK CZĘŚCIOWO CZĘŚCIOWO NISKA 4. Górno-Parcele TAK NIE NIE WYSOKA 5. Krajno Drugie TAK NIE NIE WYSOKA 6. Krajno-Parcele TAK NIE NIE WYSOKA 7. Krajno Pierwsze TAK NIE NIE WYSOKA
75 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
8. Krajno-Zagórze TAK TAK NIE ŚREDNIA 9. Leszczyny TAK TAK NIE ŚREDNIA 10. Podmąchocice TAK NIE NIE WYSOKA 11. Radlin TAK TAK NIE ŚREDNIA 12. Skorzeszyce TAK TAK NIE ŚREDNIA 13. Wola Jachowa TAK TAK NIE ŚREDNIA Źródło: opracowanie własne na podstawie dane Urzędu Gminy Górno
76 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 36 Podsumowanie sfery technicznej w Gminie Górno w podziale na sołectwa
Źródło: opracowanie własne na podstawie dane Urzędu Gminy Górno
77 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
1.7 Potencjały lokalne Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o rewitalizacji program rewitalizacji zawiera szczegółową diagnozę obszaru rewitalizacji, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 2, obejmującą analizę negatywnych zjawisk, o których mowa w art. 9 ust. 1, oraz lokalnych potencjałów występujących na terenie tego obszaru. W związku z powyższym w niniejszym rozdziale przedstawiono potencjały lokalne występujące na obszarze gminy Górno w podziale na sołectwa.
Tabela 53 Potencjały lokalne na terenie gminy Górno w podziale na sołectwa L.p. Sołectwo Sfera społeczna Sfera techniczno - funkcjonalna GMINNE KOŁO GOSPODARZY WIEJSKICH Z GÓRNA, OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W BĘCZKOWIE, Dostęp do infrastruktury wodociągowej, 1 STOWARZYSZENIE "TYPOWY JANUS", kanalizacyjnej, Szkoła Podstawowa, boisko STOWARZYSZENIE ŚW. JANA Z DUKLI, trawiaste, siłownia zewnętrzna, plac zabaw Bęczków Towarzystwo Przyjaciół Bęczkowa KOŁO GOSPODYŃ WIEJSKICH "EKOBABKI" W CEDZYNIE, FUNDACJA MAGIA DZIAŁANIA, Dostęp do infrastruktury wodociągowej, FUNDACJA NA RZECZ ZWIERZĄT "ANIMALS", kanalizacyjnej, Zespół Szkolno-Przedszkolny, 2 FUNDACJA PROMOCJI ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Żłobek, Klub Seniora, boisko ze sztuczną I EKOLOGII "SŁOIKI BABY JAGI", nawierzchnią, siłownia zewnętrzna, plac zabaw Cedzyna Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju – Nowa Cedzyna KOŁO GOSPODYŃ WIEJSKICH GÓRNIANECKI W GÓRNIE, Ochotnicza Straż Pożarna w Górnie, Dostęp do infrastruktury wodociągowej, Szkoła STOWARZYSZENIE KUPCÓW "PIEKOSZOWSKA", 3 Podstawowa, Biblioteka, boisko ze sztuczną ZESPÓŁ OŚRODKÓW ZDROWIA W GÓRNIE, nawierzchnią, plac zabaw ZWIĄZEK ZAWODOWY PRACOWNIKÓW PRODUKCJI, Górno SUROWCÓW MINERALNYCH I USŁUG POWIĄZANYCH Dostęp do infrastruktury wodociągowej, 4 - częściowy dostęp do infrastruktury kanalizacyjnej Górno-Parcele i gazowej, Gminny Ośrodek Kultury STOWARZYSZENIE ŁĄCZYMY UMYSŁY Dostęp do infrastruktury wodociągowej, Szkoła 5 STOWARZYSZENIE PRODUCENTÓW TRUSKAWEK I Podstawowa Krajno Drugie ZIEMNIAKÓW "ŁYSICA" W KRAJNIE,
78 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
KOŁO GOSPODYŃ WIEJSKICH W KRAJNIE, Ochotnicza Straż Pożarna w Krajnie, Dostęp do infrastruktury wodociągowej, Gminny 6 FUNDACJA IMIENIA GILBERTA KEITHA CHESTERTONA, Ośrodek Kultury -filia, Krajno-Parcele STOWARZYSZENIE ZIEMI ŚWIĘTOKRZYSKIEJ - "WARKOCZ" Dostęp do infrastruktury wodociągowej, Szkoła 7 Stowarzyszenie Przyjaciół Gminy Górno Krajno Pierwsze Podstawowa, boisko trawiaste, plac zabaw Dostęp do infrastruktury wodociągowej i 8 STOWARZYSZENIE "ATRAKCJE GÓR ŚWIĘTOKRZYSKICH" Krajno-Zagórze kanalizacyjnej KOŁO GOSPODYŃ WIEJSKICH W LESZCZYNACH, "LESZCZYNIANKI", OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W LESZCZYNACH, Dostęp do infrastruktury wodociągowej, "STOWARZYSZENIE 112", 9 kanalizacyjnej, Szkoła Podstawowa, boisko "STOWARZYSZENIE DZIAŁAJĄCE NA RZECZ trawiaste, siłownia zewnętrzna, plac zabaw SPOŁECZNOŚCI PARAFII ŚWIĘTEGO JACKA W LESZCZYNACH", Leszczyny STOWARZYSZENIE GO4IT PO ZDROWIE & PO RUCH 10 Podmąchocice - Dostęp do infrastruktury wodociągowej STOWARZYSZENIE NA RZECZ ROZWOJU RADLINA I GMINY GÓRNO FUNDACJA EMOCJA Dostęp do infrastruktury wodociągowej, FUNDACJA WYOBRAŻNIA kanalizacyjnej, Zespół Szkolno-Przedszkolny w 11 STOWARZYSZENIE NA RZECZ ROZWOJU RADLINA I Radlinie, Żłobek, Biblioteka, Klub Seniora, boisko GMINY GÓRNO typu Orlik, plac zabaw STOWARZYSZENIE REKONSTRUKCJI HISTORYCZNYCH Radlin "ŻOŁNIERZE Z GÓR ŚWIĘTOKRZYSKICH" KOŁO GOSPODYŃ WIEJSKICH "SKORZESZANKI" W Dostęp do infrastruktury wodociągowej, 12 SKORZESZYCACH, kanalizacyjnej, Klub Seniora, boisko Skorzeszyce Ochotnicza Straż Pożarna w Skorzeszycach wielofunkcyjne, siłownia zewnętrzna, plac zabaw KOŁO GOSPODYŃ WIEJSKICH Z WOLI JACHOWEJ, Dostęp do infrastruktury wodociągowej, 13 OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA W WOLI JACHOWEJ, kanalizacyjnej, Szkoła Podstawowa, Biblioteka, Wola Jachowa STOWARZYSZENIE JUKA plac zabaw Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Gminy w Górnie
79 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
2. Metodyka prac przyjęta w procesie wyznaczania obszarów zdegradowanych i obszarów rewitalizacji Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na terenie Gminy Górno oraz zawarta w niej metodyka delimitacji opracowana została w sposób spełniający wymogi Ustawy o rewitalizacji z dnia 9 października 2015 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 278) w zakresie zbierania, przetwarzania oraz prezentowania danych.
Zgodnie z zapisami art. 9 ust. 1 ustawy o rewitalizacji obszar zdegradowany charakteryzuje się koncentracją negatywnych zjawisk społecznych oraz występowaniem negatywnych zjawisk w co najmniej jednej ze sfer dotyczących zjawisk gospodarczych, środowiskowych, funkcjonalno- przestrzennych lub technicznych. Dla potrzeb wyznaczenia obszaru zdegradowanego określono listę wskaźników społecznych, gospodarczych, środowiskowych, przestrzenno – funkcjonalnych oraz technicznych. Dla przestrzennego zobrazowania wyników analizy gminę podzielono zgodnie ze strukturą jednostek pomocniczych – na sołectwa. Dla wydzielonych obszarów pozyskano materiał statystyczny dostępny w zasobach Urzędu Gminy w Górnie jak i specjalnie w tym celu wygenerowany przez instytucje zewnętrzne m.in. Powiatowy Urząd Pracy w Kielcach, Komendę Miejską Policji w Kielcach, Centrum Usług Wspólnych w Górnie. Dane pozyskano także z ogólnodostępnych baz m.in. danych Urzędu Statystycznego w Kielcach oraz Banku Danych Lokalnych, Hydroportalu. Następnie materiały te zostały wnikliwie przeanalizowane i na ich podstawie wytypowano obszary gminy znajdujące się w stanie kryzysowych z uwagi na negatywne zjawiska:
społeczne - w szczególności wzięto pod uwagę dane z CUS w Górnie dotyczące liczby osób/rodzin otrzymujących wsparcie zarówno rzeczowe jak i finansowe. Analizowano dane dotyczące liczby osób/rodzin pobierających zasiłki z powodu bezrobocia, ubóstwa, niepełnosprawności itp. Wnikliwej analizie poddano również dane z PUP dotyczące bezrobocia. Analizując sferą społeczną wzięto także pod uwagę sytuację demograficzną w poszczególnych sołectwach oraz zaangażowanie społeczne.
gospodarcze (w szczególności w zakresie niskiego stopnia przedsiębiorczości, słabej kondycji lokalnych przedsiębiorstw, ilości nowo rejestrowanych podmiotów),
środowiskowe (w szczególności w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska, analizy obszarów chronionych na terenie poszczególnych sołectw oraz obszarów zagrożonych powodzią lub suszą),
przestrzenno-funkcjonalne (w szczególności w zakresie niewystarczającego wyposażenia w infrastrukturę techniczną i społeczną, braku dostępu do podstawowych usług lub ich niskiej jakości, niedostosowania rozwiązań urbanistycznych do zmieniających się funkcji obszaru, niskiego poziomu obsługi komunikacyjnej, deficytu lub niskiej jakości terenów publicznych),
80 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
technicznej w szczególności w zakresie dostępu do infrastruktury wodociągowej, kanalizacyjnej i gazowej.
Metodyka prac przyjęta w procesie wyznaczania obszarów zdegradowanego i rewitalizacji przedstawiona została poniżej:
Rysunek 1 Metodyka prac przyjęta w procesie wyznaczania obszarów zdegradowanego i rewitalizacji
Podział gminy na jednostki analityczne. Gmina została ETAP 1 podzielona na 13 jednostek zgodnie z podziałem na sołectwa
Zebranie i przetworzenie danych dotyczących sfery: społecznej, gospodarczej, środowiskowej, przestrzenno - ETAP 2 funkcjonalnej oraz technicznej dla wyznaczonych wcześniej jednostek analitycznych.
Określenie wskaźników oraz przeprowadzenie analizy ETAP 3 ilosciowej i jakościowej oraz wskazanie obszaru zdegradowanego.
Wytyczenie obszaru rewitalizacji w ramach zidentyfikowanego obszaru zdegradowanego zgodnie ETAP 4 z wymogami Ustawy o rewitalizacji, tj. obszar rewitalizacji nie może przekraczac 20% powierzchni gminy i nie może być zamieszkały przez więcej niż 30% mieszkańców gminy
Źródło: opracowanie własne
81 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
3. Wyznaczenie obszarów zdegradowanego i rewitalizacji Zgodnie art. 9 ust. 2 ustawy o rewitalizacji obszar zdegradowany może być podzielony na podobszary, w tym podobszary nieposiadające ze sobą wspólnych granic, pod warunkiem stwierdzenia na każdym z podobszarów występowania koncentracji negatywnych zjawisk społecznych oraz gospodarczych i/lub środowiskowych i/lub funkcjonalno-przestrzennych i/lub technicznych.
Zgodnie z zapisami art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy o rewitalizacji, obszar rewitalizacji to obszar obejmujący całość lub część obszaru zdegradowanego, cechujący się szczególną koncentracją negatywnych zjawisk, o których mowa w art. 9 ust. 1, na którym z uwagi na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego gmina zamierza prowadzić rewitalizację. Obszar rewitalizacji nie może być większy niż 20% powierzchni gminy oraz zamieszkały przez nie więcej niż 30% jej mieszkańców. Obszar rewitalizacji może być podzielony na podobszary, w tym podobszary nieposiadające ze sobą wspólnych granic.
Niezamieszkałe tereny poprzemysłowe, w tym poportowe i powydobywcze, tereny powojskowe albo pokolejowe, na których występują negatywne zjawiska, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1–4, mogą wejść w skład obszaru rewitalizacji wyłącznie w przypadku, gdy działania możliwe do przeprowadzenia na tych terenach przyczynią się do przeciwdziałania negatywnym zjawiskom społecznym, o których mowa w art. 9 ust. 1.
Na podstawie Diagnozy zawartej w rozdziale 1 niniejszego dokumentu analizując kilkanaście różnych wskaźników wyznaczono obszar zdegradowany, który charakteryzuje się w największym stopniu natężeniem negatywnych zjawisk społecznych oraz negatywnymi zjawiskami gospodarczymi, środowiskowymi, funkcjonalno-przestrzennymi i technicznymi. Jako obszar zdegradowany wyznaczono teren sołectw Górno, Krajno Drugie oraz Skorzeszyce.
Obszar rewitalizacji obejmuje powierzchnię 16,65 km2 co stanowi 29,73 % powierzchni gminy i jest zamieszkiwany przez 4 425 osoby, tj. 29,73% % ogółu mieszkańców gminy.
Tabela 54 Delimitacja obszaru rewitalizacji Liczba mieszkańców sołectwa Górno na 31.12.2024r. 14 885 Liczba mieszkańców sołectwa Górno na 31.12.2024r. 2 228 Liczba mieszkańców sołectwa Krajno Drugie na 31.12.2024r. 743 Liczba mieszkańców sołectwa Skorzeszyce na 31.12.2024r. 1 454 Razem liczba mieszkańców objęta rewitalizacją 4 425 Procent mieszkańców gminy objętych rewitalizacją 29,73%
Powierzchnia sołectwa Górno objęta rewitalizacją (w km2) 8,63 Powierzchnia sołectwa Krajno II (w km2) 3,97 Powierzchnia sołectwa Skorzeszyce (w km2) 4,046 Razem powierzchnia objęta rewitalizacją 16,65 Powierzchnia Gminy Górno (w km2) 83,30 Procent mieszkańców gminy objętych rewitalizacją 19,98% Źródło: opracowanie własne
82 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 37 Obszar zdegradowany oraz obszar rewitalizacji Gminy Górno
Źródło: opracowanie własne
83 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Zgodnie z zapisami art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy o rewitalizacji, obszar rewitalizacji to teren obejmujący całość lub część obszaru zdegradowanego, cechujący się szczególną koncentracją negatywnych zjawisk, o których mowa w art. 9 ust. 1, na którym z uwagi na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego gmina zamierza prowadzić rewitalizację.
Dla wyznaczenia zasięgu obszaru rewitalizacji kierowano się następującymi przesłankami - na obszarze tym zidentyfikowano wysokie natężenie negatywnych zjawisk w następujących sferach:
SFERA SPOŁECZNA
Sołectwo Górno - wysoki wskaźnik dotyczący zmian demograficznych, - wysoka liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS na 100 mieszkańców, - wysoka liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód bezrobocie na 100 mieszkańców, - wysoka liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania długotrwałej choroby na 100 mieszkańców, - wysoka liczba wypłaconych zasiłków okresowych w przeliczeniu na 100 mieszkańców, - wysoka liczba osób zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w przeliczeniu na 100 mieszkańców, - wysoka liczba przestępstw popełnionych na danym terenie w przeliczeniu na 100 mieszkańców, - frekwencja wyborcza poniżej średniej dla gminy, - mała liczba stowarzyszeń i organizacji społecznych na 100 mieszkańców.
Sołectwo Krajno Drugie - wysoki wskaźnik dotyczący wyludnienia gminy, - wysoka liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS na 100 mieszkańców , - wysoka liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, - wysoka liczba osób korzystających z pomocy społecznej z powodu alkoholizmu, - wysoka liczba przestępstw popełnionych na danym terenie w przeliczeniu na 100 mieszkańców, - niska frekwencja wyborcza.
Sołectwo Skorzeszyce - wysoki wskaźnik dotyczący zmian demograficznych, - wysoka liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS na 100 mieszkańców, - wysoka liczba osób korzystających z pomocy społecznej - powód przyznania bezradność, - wysoka liczba wypłaconych zasiłków okresowych i celowych w przeliczeniu na 100 mieszkańców, - wysoka liczba osób zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w przeliczeniu na 100 mieszkańców, - frekwencja wyborcza poniżej średniej dla gminy, - niska liczba stowarzyszeń i organizacji społecznych na 100 mieszkańców.
SFERA GOSPODARCZA Sołectwo Górno - duża liczba wyrejestrowywanych w rejestrze REGON podmioty gospodarki narodowej w przeliczeniu na 100 mieszkańców,
Sołectwo Krajno Drugie - duża liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w rejestrze REGON w przeliczeniu na 100 mieszkańców,
84 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
- duża liczba nowo rejestrowanych w rejestrze REGON podmioty gospodarki narodowej w przeliczeniu na 100 mieszkańców.
Sołectwo Skorzeszyce - duża liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w rejestrze REGON w przeliczeniu na 100 mieszkańców, - duża liczba wyrejestrowywanych w rejestrze REGON podmioty gospodarki narodowej w przeliczeniu na 100 mieszkańców.
SFERA ŚRODOWISKOWA Sołectwo Górno - zły stan powietrza, - potrzeba ochrony obszarów cennych przyrodniczo, - obszar zagrożony suszą.
Sołectwo Krajno Drugie - duża ilość azbestu pozostającego do unieszkodliwienia w ton w przeliczeniu na 1 mieszkańca, - zły stan powietrza, - potrzeba ochrony obszarów cennych przyrodniczo, - obszary zagrożone suszą.
Sołectwo Skorzeszyce - duża ilość azbestu pozostającego do unieszkodliwienia w ton w przeliczeniu na 1 mieszkańca, - zły stan powietrza, - potrzeba ochrony obszarów cennych przyrodniczo, - obszary zagrożone suszą.
SFERA FUNKCJONALNO – PRZESTRZENNA Sołectwo Górno - potrzeba modernizacji dróg, - potrzeba ochrony zabytków.
Sołectwo Krajno Drugie - dostęp infrastruktury sportowej i rekreacyjnej, - potrzeba modernizacji dróg, - potrzeba ochrony zabytków.
Sołectwo Skorzeszyce - dostęp do infrastruktury sportowej i rekreacyjnej, - potrzeba modernizacji dróg, - potrzeba ochrony zabytków.
SFERA TECHNICZNA Sołectwo Górno - częściowy dostęp do infrastruktury kanalizacyjnej, - częściowy dostęp do infrastruktury gazowej,
Sołectwo Krajno Drugie - brak dostępu do infrastruktury kanalizacyjnej, - brak dostępu do infrastruktury gazowej,
85 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Sołectwo Skorzeszyce - brak dostępu do infrastruktury gazowej.
W/w sołectwa mają jednocześnie istotne znaczenie dla rozwoju całej gminy, a ich wybór obszaru uzyskał całkowitą akceptację zarówno władz lokalnych jak i akceptację społeczną.
86 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Spis tabel Tabela 1 Powierzchnia sołectw w Gminie Górno ................................................................................................... 8 Tabela 2 Złoża surowców mineralnych zlokalizowane na terenie Gminy Górno ................................................... 9 Tabela 3 Liczba mieszkańców poszczególnych sołectw Gminy Górno w podziale na płeć wg stanu na 31.12.2024r. ......................................................................................................................................................... 10 Tabela 4 Liczba mieszkańców Gminy Górno w roku 2019 i 2024 ......................................................................... 11 Tabela 5 Przyrost naturalny na ternie Gminy Górno w latach 2021-2024 ........................................................... 11 Tabela 6 Liczba mieszkańców w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w roku 2019-2024 .......................... 12 Tabela 7 Powody przyznawania pomocy społecznej przez CUS w Górnie w 2023 i 2024r. .................................. 13 Tabela 8 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w poszczególnych miejscowościach w latach 2021- 2024 ...................................................................................................................................................................... 14 Tabela 9 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu ubóstwa w Gminie Górno w podziale na sołectwa ............................................................................................................................................ 16 Tabela 10 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu bezrobocia w Gminie Górno w podziale na sołectwa......................................................................................................................................... 17 Tabela 11 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu niepełnosprawności w Gminie Górno w podziale na sołectwa ................................................................................................................. 18 Tabela 12 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby w Gminie Górno w podziale na sołectwa ............................................................................................... 19 Tabela 13 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych w Gminie Górno w podziale na sołectwa .............................................................. 20 Tabela 14 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej CUS w 2024r. z powodu alkoholizmu w Gminie Górno w podziale na sołectwa.............................................................................................................................. 21 Tabela 15 Liczba wypłaconych zasiłków celowych w latach 2021-2024 przez CUS w Górnie w podziale na sołectwa................................................................................................................................................................ 25 Tabela 16 Stopa bezrobocia w powiecie kieleckim na tle województwa i kraju w latach 2021-2024.................. 26 Tabela 17 Bezrobocie na terenie Gminy Górno w latach 2021-2024 ................................................................... 26 Tabela 18 Liczba osób zarejestrowanych w PUP w Kielcach w podziale na jednostki analityczne oraz na płeć w lalach 2021-2024 .................................................................................................................................................. 27 Tabela 19 Podstawowe przestępstwa odnotowywane na terenie Gminy Górno w latach 2020-2023 ................ 29 Tabela 20 Przestępstwa odnotowywane na terenie Gminy Górno w latach 2021-2023 w podziale na kategorie .............................................................................................................................................................................. 29 Tabela 21 Liczba przestępstw i wykroczeń w Gminie Górno w podziale na sołectwa w latach 2021-2023 ......... 30 Tabela 22 Frekwencja wyborcza w Gminie Górno w wyborach samorządowych 2024, parlamentarnych 2023 i prezydenckich 2025r............................................................................................................................................. 32 Tabela 23 Ilość fundacji, stowarzyszeń i organizacji społecznych w przeliczeniu na 1000 mieszkańców w latach 2020-2024 w podziale na kraj, województwo, powiat i gminę Górno ................................................................. 33 Tabela 24 Liczba organizacji pozarządowych na terenie gminy Górno w podziale na sołectwa .......................... 33 Tabela 25 Zestawienie wskaźników społecznych w Gminie Górno w podziale na sołectwa ................................ 35 Tabela 26 Liczba podmiotów gospodarczych na terenie Gminy Górno według wielkości zatrudnienia w latach 2021-2024 ............................................................................................................................................................. 37 Tabela 27 Liczba podmiotów wg sektorów własnościowych na terenie Gminy Górno w latach 2021-2024 ...... 37 Tabela 28 Liczba podmiotów wpisanych do rejestru REGON w Gminie Górno w latach 2021-2024 w podziale na sołectwa................................................................................................................................................................ 38 Tabela 29 Liczba nowo rejestrowanych przedsiębiorstw w rejestrze REGON w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w podziale na sołectwa w latach 2021-2024.................................................................................. 39 Tabela 30 Liczba wyrejestrowywanych przedsiębiorstw w rejestrze REGON w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w latach 2021-2024 ........................................................................................................................ 40 Tabela 31 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze gospodarczej w poszczególnych jednostkach administracyjnych na terenie Gminy Górno ......................................................................................................... 42
87 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Tabela 32 Ilość azbestu pozostającego do unieszkodliwienia w kg w poszczególnych jednostkach referencyjnych Gminy Górno w przeliczeniu na 1 mieszkańca na 31.07.2025r. ........................................................................... 44 Tabela 33 Klasy stref i wymagane działania w zależności od poziomów stężeń zanieczyszczenia uzyskanych.... 46 Tabela 34 Klasy stref dla poszczególnych zanieczyszczeń uzyskane w ocenie rocznej dokonanej z uwzględnieniem kryteriów ustanowionych w celu ochrony zdrowia ludzi - klasyfikacja podstawowa (klasy: A, C oraz A1, C1 dla pyłu zawieszonego PM2,5) .......................................................................................................... 47 Tabela 35 Klasy stref dla poszczególnych zanieczyszczeń uzyskane w ocenie rocznej dokonanej z uwzględnieniem kryteriów ustanowionych w celu ochrony roślin - klasyfikacja podstawowa (klasy: A, C) ........ 48 Tabela 36 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze środowiskowej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno .................................................................................................................................................................... 52 Tabela 37 Gminna Biblioteka Publiczna w Górnie w statystykach 2021-2024 ..................................................... 56 Tabela 38 Komputeryzacja Gminnej Biblioteki Publicznej w Górnie w latach 2021-2024 ................................... 56 Tabela 39 Dostęp do infrastruktury kulturalnej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa (wg stanu na 31.10.2025r.) ........................................................................................................................................................ 57 Tabela 40 Dostęp do infrastruktury sportowo – rekreacyjnej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa 58 Tabela 41 Liczba uczniów i przedszkolaków na terenie gminy Górno .................................................................. 60 Tabela 42 Liczba dzieci w wieku przedszkolnym na terenie Gminy Górno w roku szkolnym 2024/2025 ............ 60 Tabela 43 Liczba udzielonych porad w Gminie Górno w latach 2021-2024 ......................................................... 62 Tabela 44 Wykaz zabytków znajdujących się na terenie gminy Górno wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych stan 30.06.2025r. .......................................................................................................................... 64 Tabela 45 Zabytki wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków ............................................................................... 64 Tabela 46 Stanowiska archeologiczne wpisane do Gminnej Ewidencji Zabytków ............................................... 65 Tabela 47 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze funkcjonalno - przestrzennej w Gminie Górno w podziale na sołectwa ........................................................................................................................................................... 70 Tabela 48 Wskaźniki zwodociągowania w Gminie Górno w latach 2021-2024 .................................................... 71 Tabela 49 Infrastruktura kanalizacyjna na terenie gminy Górno w latach 2021-2024 ......................................... 72 Tabela 50 Infrastruktura gazowa na terenie gminy Górno w latach 2021-2024 .................................................. 72 Tabela 51 Dostęp do infrastruktury wodno- kanalizacyjno- gazowej w Gminie Górno w podziale na sołectwa . 72 Tabela 52 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze technicznej w Gminie Górno w podziale na sołectwa... 75 Tabela 53 Potencjały lokalne na terenie gminy Górno w podziale na sołectwa................................................... 78 Tabela 54 Delimitacja obszaru rewitalizacji .......................................................................................................... 82 Tabela 55 Obszar zdegradowany oraz obszar rewitalizacji Gminy Górno ............................................................ 83
Spis map Mapa 1 Gmina Górno na tle powiatu kieleckiego .................................................................................................. 7 Mapa 2 Podział Gminy Górno na jednostki analityczne (sołectwa) ........................................................................ 8 Mapa 3 Wskaźnik dotyczący zmian demograficznych w Gminie Górno w podziale na sołectwa ........................ 13 Mapa 4 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w przeliczeniu na 100 mieszkańców w Gminie Górno w podziale na sołectwa......................................................................................................................................... 15 Mapa 5 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno z powodu ubóstwa na 100 mieszkańców .............................................................................................................................. 16 Mapa 6 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno z powodu bezrobocia na 100 mieszkańców .......................................................................................................................... 17 Mapa 7 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno z powodu niepełnosprawności na 100 mieszkańców ........................................................................................................... 18 Mapa 8 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej z powodu ubóstwa na 100 mieszkańców w 2024r. w podziale na sołectwa Gminy Górno ...................................................................................................................... 19 Mapa 9 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej z powodu bezradności w sprawach opiekuńczo- wychowawczych w roku 2024 w przeliczeniu na 100 mieszkańców w podziale na sołectwa Gminy Górno ....... 20 Mapa 10 Liczba osób korzystających z pomocy społecznej z powodu alkoholizmu w 2024r. w podziale na sołectwa Gminy Górno ......................................................................................................................................... 21
88 Diagnoza służąca wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji dla Gminy Górno
Mapa 11 Liczba wypłaconych zasiłków stałych w przeliczeniu na 100 mieszkańców w podziale na sołectwa Gminy Górno ........................................................................................................................................................ 23 Mapa 12 Liczba wypłaconych zasiłków okresowych w Gminie Górno w podziale na sołectwa ........................... 24 Mapa 13 Liczba wypłaconych zasiłków celowych w podziale na sołectwa w przeliczeniu na 100 mieszkańców 25 Mapa 14 Liczba osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kielcach w przeliczeniu na 100 mieszkańców w 2024r. ......................................................................................................................................... 28 Mapa 15 Liczba przestępstw i wykroczeń popełnionych na terenie Gminy Górno w przeliczeniu na 100 mieszkańców w podziale na sołectwa .................................................................................................................. 31 Mapa 16 Frekwencja wybiorcza w poszczególnych sołectwach Gminy Górno .................................................... 32 Mapa 17 Aktywność społeczna – liczba organizacji społecznych na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa .............................................................................................................................................................................. 34 Mapa 18 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze społecznej w Gminie Górno w podziale na sołectwa ..... 36 Mapa 19 Liczba podmiotów wpisanych do rejestru REGON w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w przeliczeniu na 100 mieszkańców......................................................................................................................... 39 Mapa 20 Liczba nowo rejestrowanych przedsiębiorstw w rejestrze REGON w Gminie Górno w przeliczeniu na 100 mieszkańców i w podziale na sołectwa ......................................................................................................... 40 Mapa 21 Liczba wyrejestrowywanych firm w rejestrze REGON w Gminie Górno w przeliczeniu na 100 mieszkańców w podziale na sołectwa .................................................................................................................. 41 Mapa 22 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze gospodarczej w poszczególnych jednostkach referencyjnych Gminy Górno ............................................................................................................................... 43 Mapa 23 Ilość azbestu pozostającego do unieszkodliwienia (w kg) w poszczególnych sołectwach Gminy Górno w przeliczeniu na 1 mieszkańca wg stanu na 31.07.2025r. .................................................................................. 45 Mapa 24. Podział województwa świętokrzyskiego na strefy świętokrzyskiej dla celów oceny jakości powietrza za 2024r. ............................................................................................................................................................... 46 Mapa 25 Mapa obszarów chronionych w Gminie Górno .................................................................................... 50 Mapa 26 łącznego zagrożenia suszą suma klas zagrożenia suszą rolniczą, hydrologiczną i hydrogeologiczna – ocena w siatce pól podstawowych w Gminie Górno ............................................................................................ 51 Mapa 27 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze środowiskowej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa................................................................................................................................................................ 53 Mapa 28 Lokalizacja infrastruktury kulturalnej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa ...................... 58 Mapa 29 Dostęp do infrastruktury rekreacyjno - sportowej na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa .. 59 Mapa 30Górno ...................................................................................................................................................... 63 Mapa 31 Obszary lokalizacji najcenniejszych zabytków wymagających ochrony na terenie Gminy Górno w podziale na sołectwa ............................................................................................................................................ 68 Mapa 32 Koncentracja negatywnych zjawisk w sferze funkcjonalno - przestrzennej w poszczególnych sołectwach Gminy Górno ..................................................................................................................................... 69 Mapa 33 Dostęp do infrastruktury wodociągowej w Gminie Górno w podziale na sołectwa ............................. 73 Mapa 34 Dostęp do infrastruktury kanalizacyjnej w Gminie Górno w podziale na sołectwa .............................. 74 Mapa 35 Dostęp do infrastruktury gazowej w Gminie Górno w podziale na sołectwa ........................................ 75 Mapa 36 Podsumowanie sfery technicznej w Gminie Górno w podziale na sołectwa ........................................ 77
Spis wykresów Wykres 1 Udział poszczególnych sołectw w liczbie ludności Gminy Górno ......................................................... 10 Wykres 2 Stopa bezrobocia w powiecie kieleckim na tle województwa i kraju w latach 2021-2024 .................. 26 Wykres 3 Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON w Gminie Górno w latach 2021-2024 38
Spis rysunków Rysunek 1 Metodyka prac przyjęta w procesie wyznaczania obszarów zdegradowanego i rewitalizacji ............ 81
89
4) Formularz uwag – zał. nr 4 do Zarządzenia.
Informacje o Zgłaszającym
Imię i Nazwisko
Adres do korespondencji (email)
Pytanie 1: Jeśli masz komentarze lub sugestie dotyczące treści projektu uchwały o wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i rewitalizacji, to napisz je poniżej.
Pytanie 2: Jeśli masz inne komentarze lub sugestie dotyczące obszaru rewitalizacji, to napisz je poniżej.
Jestem (zaznacz wszystkie właściwe odpowiedzi): □ mieszkańcem Gminy Górno □ przedsiębiorcą/przedsiębiorczynią □ przedstawicielem/lką organizacji pozarządowej lub grupy nieformalnej □ przedstawicielem/lką jednostki samorządu terytorialnego lub jego jednostki organizacyjnej □ przedstawicielem/lką organów władzy publicznej
Dziękujemy za poświęcony czas i podzielenie się opinią.
…………………………………… Podpis osoby zgłaszające uwagi
Uwagi/sugestie można zgłaszać od 21.11.2025r. do 29.12.2025r. 1. Osobiście lub za pośrednictwem poczty w formie papierowej na sekretariacie Urzędu Gminy w Górnie - ul. Łysicka 13, 26-008 Górno 2. Za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres: gmina@gorno.pl KLAUZULA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH NA POTRZEBY FORMULARZA ZGŁASZANIA UWAG
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016) informuję, iż:
• Administratorem Pani/Pana danych osobowych w Urzędzie Gminy w Górnie jest Wójt Gminy Górno – ul. Łysicka 13, 26-008 Górno, adres email: gmina@gorno.pl, tel. 41 302 30 18 • Administrator wyznaczył Inspektora Ochrony Danych, z którym w przypadku pytań dotyczących sposobu i zakresu przetwarzania Pani/Pana danych można kontaktować z p. Katarzyną Gruszką e-mail: inspektor@cbi24.pl • Pani/Pana dane będą przetwarzane w celu poznania Pana/Pani opinii na temat projektu uchwały Rady Gminy Górno w sprawie: wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji dla Gminy Górno. • Podstawą prawną do przetwarzania danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. e RODO – przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym. • Administrator nie przewiduje przekazywania Pani/Pana danych innym odbiorcom. • Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej. • Pani/Pana dane osobowe przechowywane będą przez okres przygotowania i wdrażania Gminnego Programu Rewitalizacji. Po tym czasie dane zostaną usunięte. • Posiadają Pani/Pan prawo do żądania od Administratora dostępu do swoich danych osobowych, ograniczenia przetwarzania danych, wniesienia sprzeciwu, usunięcia danych. • Przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa, jeżeli Pani/Pan uzna, że przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy rozporządzenia o ochronie danych osobowych. Udział w formularzu zgłoszenia uwag jest dobrowolny. • Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać automatycznym decyzjom, w tym również w formie profilowania.